21 Сурет. Әм (әмбебапты) түрiнiң бұрышты өлшегiш

а- блеулі; ә - қаңқалы; 1- ұзына бойына ампула; 2- көлденең ампула.

22 Сурет. Слесарь деңгейлерi

Өзiмен ұсынатын әр түрлi бұрыштардың астында бағытталған бүйiрлеу тараптары бар призмалардың бұрыштық бiр қалыпты тақталанғандары бұйымдар және бұрыштық үлгiлердiң бұрыштарының дәл өлшемдерi үшiн қолданады. Тақталанғандар жиындардың түрiнде, сонымен қатар жазық - параллел шеткi ұзындық өлшемдерiн әзiрлейдi, және жеке қолданады және (шеңберлер ) арнайы ұстаушыларда бекiтетiн блоктермен.

Түзу сызықты және жазықты құралдарды тексеру

Түзу сызықты және жазықтықты дәлдегiш сызғыштар және тақталар көмегiмен тексередi. Дәлдегiш сызғыштар (өте дәл) лекалды және кең жұмыс бетiмен болады. Олар әзiрлейдi болды. Лекалды сызғыштармен (50, а сурет) екi әдiстердiң бұйымдарының түзусызықты тексередi: жарық арқылысы (саңылауға ) саңылауы бойынша және iз бойынша. Сызғышты бiрiншi жағдайда тексерiлетiн бұйымға өткiр шеттермен үстiне қояды және сызғышпен және бұйымның аралығында саңылау бойынша сызықтықтан ауытқуларды анықтайды.

Егер сызғыш көзде деңгейде болса, тәжiрибелi көзбен 5-3 мкм ге дейiн саңылау ұстауға болады, онда жақсы жарық көзi орналастырған. Сызғышты екiншi жағдайда тексерiлетiн бет бойынша ұзына бойына бағыттарда өткiр шеттi оған күштi қыса жылжытады. Егер бет тура болса, сызғышынан iзi болады. (50, ә сурет) әр түрлi қиманың кең жұмыс бетi бар сызғыштарымен бұйымдардың сызықтық және жазықтықтықтары тексередi. Тексерудi екi әдiстермен сонымен бiрге хабар мүмкiн; сызықты ауытқулар бойынша және әдiспен (бояу бойынша) өкше.

Сызғышты бiрiншi жағдайда екi бiрдей бiр қалыпты тақталанғандарға жинақтайды, сызғышпен және бұйымның аралығында саңылауды өлшем (23, б сурет) сүңгiлермен өлшейдi. Сызғыштың жұмыс бетiне екiншi жағдайда кiрбiк бояулар келтiредi, содан соң сызғышты өкше бояуларды болып қалған тексерiлетiн бет бойынша байсалды орын алмастырады. Жазықтықтық (23-шi суретті қара) жақтан 25 мм нiң шаршысында өкше және олардың санымен орналастырылуды бiр қалыптылықпен бейнеленедi.

а

ә

б

в

а - лекалды сызғыштар (1— екi жақты қиясымен; 2- үш қырлы; 3-төрт қырлы); ә - 4-тiк төртбұрышты қима кең негiзбен сызғыштар: 5- қоставр қимасы; 6 - көпiр; 7-бұрышты; б- дәлдегiш сызғышпен және сүңгiнi цилиндрлардың бастарының жазықтығын тексеру; в - сынау тақтасы.

23 Сурет. Түзу сызықты және жазықтықты тексеру құралдар

Боз майда дәндi шойын әзiрлелетiн (23-в, сурет) сынау тақталары әдiстi бұйымдардың беттерiнiң жазықтықтықтың тексеру үшiн қызмет көрсетедi өкше. Бұйым осы жағдайда тақта бойынша орын алмастырады, бояуды жабулы жiкпен. Тақталар бұрыштармен, тереңдiк өлшеуiштермен сонымен бiрге қалай индикаторлармен, штангенрейсмустердiң бұйымдардың өлшемдерi базасын тексерудiң жанында болғанын қолданады. Сынау тақталары дәлдiктiң үш класстарын шығарылады: 0,I және 2. класының тақталары белгi үшін тек қана 3-шi дәлдiкті қолданады. Тақталар соққылар, сызаттар және ластанулардан жұмыс уақытында сақтап, жұмыстан кейiн, ағаш қалқанмен мұқият ысқылап және сылап бүркеуге керек.

5.4. Слесарьлық құрал, құрал-саймандар және білдектер

Слесарьлық құралдарға жататыдар: әмбебап бұранда, кесiк, тiркеме қағаздың қашау, Крейцмейсель, канавочник, ойғыш, слесарь балғашықтары, қағу тал, кернер, егеулер, надфиль, жазық бұранда Ключилар, кiлтi, тұрбалар үшiн тұтқалы, солқылдақ тұрбалар, құбыр кескiш үшiн слесарь, плашка, слесарь қол қыспақтары, бұрауыш, қысқыш, басып алулар, тақта қол және верстак, бұрғы, жазба, белгiшiлер тұрбалар, қышқаштар, қышқаштар, тiстер, бұрғының шынжырлы керней, әртүрлi тегi үшiн iлмек, белгi, белгi аспап және бұрандалы қамыттар үшiн мойынтректер, тақта үшiн ысқылау және сүйкенулер, дәнекерлегiштер, дәнекерлегiш, пневматикалық балғашық, шығару үшiн сәндiк суреттiң көрсетуi, тақта үшiн плашек, шаберлер және аспаптар үшiн материалдың кесуi, бұрғылар және білікше үшiн қаңылтыр, сынақ бар білікше үшiн қол қырықтық.тар қолданады.

Негiзгi станоктерге, қосалқы жабдыққа және құрал-саймандарға слесарьлық жұмыс iстегенде қолданылатын: дайын бұйымдар, бөлшектер және қалдықтар үшiн үстелге қоятын, дәнекерлеу үшін, механикалық тойтарма және қыздыру өңдеуi, қол жүк көтергiшi, қыспақтар үшiн токарь, қырғы, сүргiлейтiн, бұрғылайтын, тегiстеу станогi, бұрандалы баспақ, төсi бар ұстахана көрiгi және ұсталық сайманды комплектпен, жабдық және аспап, сонымен бiрге тазалау үшiн материалдар жатады.

Қосалқы слесарьлық құралдарға және қосалқы материалдармен: ағаш, май және сылау, таңбалағыштар тазалау, бор, қыспақтардың бетi, қалыптағы жапсырмасы үшiн белгi, материалдар үшiн егеулердi тазарту, құрал үшiн қол шөткесi, металлдық шөтке болаттан жасалған - май және изоляциялы, жоса, бояуды түстi металлдардың тез балқығыш қорытпаларын ерiту, таспа үшiн қалайының ерiтуi, қыш тостаған үшiн ағаш, монтерлiк пышақ, тоқпақ, резеңке балғашығы, зiмпаралы мата, бiлезiк, қасық үшiн цифрларға және әрiптiк, түрпiлел жатады.

Слесарьлық шеберүстелдер әртүрлi конструкциялары, бір және екi орындықты, тұрақты және жылжымалы бола алады. Олар ағаш немесе металлдан орындай алады; құрамалы шеберүстелдер сонымен бiрге - ағаштан және металлдан даярлайды. Слесарьлық шеберүстелі тақтасы қатты ағаштан әрдайым өндiрiледi. (тақтамен) үстелдiң астында құралды тартпада болады. Жәшiктiң (немесе сол жағында) оң тарабынан үстелдiң конструкцияларына байланысты сөрешiктерi бар шкаф орналасады. Бiр орындықты слесарьлық шеберүстел әдетте келесi өлшемдерi: 1200мм ұзындығы, 800 мм енi, 800-900 мм биiктi болады. Шеберүстелдер (24 сурет) көп орынды үлкен слесарьлық бөлiмшелерi немесе слесарьлық цехтарында бекiтiледi. Екi орындықты үстелдiң ұзындығы 3000-3200мм құрайды. Немесе көп орынды шеберүстелдерде қыспақтарының өстер арасындағы қашықтығы 1250-1500 мм дi құрайды.

Егер слесарьлық бөлiмше табиғи жоғарғы жарығы болмаса, слесарьлық шеберүстелігi терезелер (терезеден кейiн) табиғи жарықтандыру тiкелей құлау немесе жұмыс орынына солды бұрыш үшiн сайып келгенде осы маңай орнатуы керек.