103Сурет. Құбыр қосылыстары
Сгонда құбырларды құрастыру мұндай тiзбектерде жүзеге асырады:
• қосалқы сомын 3 және муфтаға 1 ұзын бұрандаға тығыздаусыз бұрап кигiзедi және май жағусыз жосамен немесе ақ сырлармен бұрандайды;
• қысқа бұранданы жосамен немесе ақ сырлармен сығымдап майлайды;
• жалғатырғышты1 бұрап алады бұранда ұзар және қысқа оның жүрісіне тiреуiне дейiн есесiн қайырады;
• зығыр иiрiлген жiбiн бұрау, сіңдірілген жосамен, ұзын бұрандада муфтамен 1 және 3 қосалқы сомынмен орнатады
• қосалқы 3 сомынмен тартады.
Фландықтарда құрастырудың жанында соңғысы (104, а сурет) пісірумен, (104, ә сурет шырқайналдырумен немесе (104, б) бұранда құбырларға бекiтедi.
а - пісірумен; ә - шырқайналдыру; б- бұрандада
104 Сурет. Құбырларды фланецтермен қосу
Құбыржолдардың жүйелерiн бақылау
Құбыржолдарды берiктiк және тығыздықтарға құрастырудан кейiн тексередi. Сулармен құбыр сынауда толтырады және ағып кету байқалатын орындарын белгiлейдi. Содан соң суды белгi соғылған орындарды шығарып сығымдайды. Техникалық шарт ескерiлген қысыммен қосу барлық элементтер мен тығыз бекiтiлгендерi берiктiктер құбырдың гидравликалық сынауларында тексередi.
6.8. Гидравликалық және пневматикалық жетектердiң түйiндердiң құрастыру
Гидравликаның негiзгi ұғымы
Гидравлика - бұл тепе-теңдiк және сұйықтардың қозғалысының заңын үйрететiн ғылым. Гидравлика екi негiзгi бөлiмдерден тұрады: гидростатика және гидродинамика. Гидростатика шектейтiн қабырғаларға сұйықтардың тепе-теңдiгiнiң заңдары және олардың әсерi үйренедi, гидродинамика - сұйықтардың қозғалысының заңдары.
Гидравлика гидро қозғаушысы, су аппаратурасы және қосалқы су құрылымдары гидрожетекші жеткiзудi техника үшiн үрлегiштер өзі қосатын негiз болып табылады. Жұмыс сұйығы және қарсы коррозия орта жағатын энергия жұқтырушы болып табылады.
Сұйықтардың түрлерi. Сұйықпен аққыштықтың қасиет ие болатын физикалық денелердi атайды. Сұйық, меншiктi формасы болмағанында емес, онда орналасатын ыдыстың формаға айналғанында. Сұйықтар тамшы және газ сияқтыға ұсақтайды.
Тамшы сұйықтар бөлшектердiң арасындағы үйкелiстер (қымқырылмайын деп қалдиды) қысуды қарсыласып, болмашы күшi болады. Тамшы сұйықтарға су, май, жер майы, жанармай, сынап, спирттар жатады және тағы басқалар.
Газ сияқты (газдар) сұйықтар үлкен қысуынғыштықпен, олардың қасиеттерiне ие болады температура және қысымдардан тәуелдi болады. Қысу және газдың ұлғаюының процесстерi тамаша газдар үшiн Бойля—Мариотта и Гей-Люссака физикасының белгiлi заңдары және гей-люссактер бағынады. Есептеулердiң гидравлигiнде ыңғайлы болу үшiн ұғым енгiзiлген: тамаша және нақты сұйықтар.
Астында таза сұйықтықты абсолюттi сығылмайтындыққа ие болатын шартты сұйықты бөлшектердiң абсолюттi қунақылығымен сонымен бiрге олардың арасындағы iлiнiсудi күшсiздiкпен.
Тағайындауларға байланысты келесi жұмыс сұйықтары танып бiледi:
• станоктердiң жабдықтың майлау үшiн майлаушы материалдар;
• кесумен өңдеудi процессте қолданылатын (МСС) майлаушы-мұздатқыш сұйықтар;
• станоктердiң гидрожетекші жеткiзулерi үшiн сұйықтар.
Мысалы, гидрожетекші жеткiзулердегi жұмыс сұйық ретiнде, күш беретiн органға жiберушi қысым және жылдамдық, әр түрлi маркалардың мұнай тегiнiң минерал майының бiркелкi сұйықтарын қолданады.
Жұмыс сұйығы гидрожетекші жеткiзудi жұмыс денесi болып табылады және оның элементi сияқты қарала алады. Ол бiр уақытта майлаушы және мұздатқыш уәкiлдiң функциясын орындайды, сонымен бiрге е коррозияның бөлшегi, өйткенiнi қорғайды. гидрожетекші жеткiзудiң түйiндерiнiң жұмысқа қабiлеттiлiк және сенiмдiлiгiн қамтамасыз етедi.
Гидрожүйелерiне жұмыс сұйықтарына талаптар. Жұмыс сұйықтары жақсы жағатын қасиеттер, температуралардың тиiстi диапазонындағы температурадан, биiк тұтанғыштыққа тұтқырлықтың ең төменгi тәуелдiлiгiн алуы керек, қысуынғыштықты айғыздаймын, қолданылатын материалдарға көбiктенуге әуестену, үлкен қызмет мерзiмi, бейтараптықты айғыздаймын, резеңке тығыздағыштарына жеке алғанда, ауаның еруiне қабiлеттiлiк, жылулық ұлғаюды аз коэффициенттi айғыздаймын. Оның жiктеуiнiң сұйық және өнiмдерi улағыштық болуы керек. Сұйықтар маңызды параметрлермен қату температурасы және қатулар болып табылады. Майларды бiртектiлiк лапылдау температурасы бойынша тексередi. Олар жоғары болған сайын май сол бiркелкiрек. Қатулар температураны ылғалдың майындағы мазмұнды мiнездейдi; бұл температуралар төменде болған сайын майдағы дым аз. Қыздырылған майдың үлкен температурасына дейiн, атмосфералық ауамен жанас, тотықтарды құрастырады және шiридi. Майдың қыздыруын мүмкiн 65 °С.температура болуы керек. Станоктердiң гидрожетекші жеткiзулерiндегi (Энглер вискозиметр бойынша) шартты тұтқырлықты 2..6°С болатын минерал майларды қолданады. Шағын және орта қысым жұмыс iстейтiн iлгерiлемелi қозғалыстарда (р = 2...3 МПа) , сонымен бiрге күш беретiн (v = 8 м/мин ) орган үлкен жылдамдықтарында, май индустриалды қолданады И-12А және И-20А (МЕСТ 20799-75) шартты тұтқырлықпен 1,86...2,25°С және 2,60...3,31°С жауапты және кинематиялық 10..14 сСт және 17...23сСт. Айналма қозғалыс ерiксiз келтiрулерiндегi үлкенiрек шартты тұтқырлықтың майларын әдетте қолданады - индустриялық майға сәйкес келетiн және 3...5,5 °С , турбиналы Т22ге және индустриялық майларға және –И-30А және И-40 кинематикалық тұтқырлықпен 20...23 27...33 және 38.....52 сСт.
Сұйықтардың негiзгi қасиеттерi - тұтқырлық, молекулалық қысым, сулану және беттiк керiлiс - шалағай және көлемдi күш өрiстерiнiң әсерлерi әсерi болып табылады.
Сұйықтың бұл қасиетiнiң өзгерiсi ЧПУмен станоктердiң берулерiнiң жылдам гидрожетекші жеткiзулерiнде бiрақ салдарынан станоктiң динамикалық сипаттамасы азады.
Тағайындау, қолдану және гидрожетектiң құрылымы
Гидрожетек жеткiзу энергияның көзiнiң жиынтығы және құрылымдар оны өрнектеу үшiн болады және алып келетiн машинаға сұйық арқылы бiр жағынан жiберу. Ол ерiксiз келтiру ретiнде бас қозғалыс және берулердi ерiксiз келтiрудiң метал кесетiн станоктерiндегi кең қолдануы табады, сонымен бiрге тоқтату құрылымдарындағын қолданылады, құрал-саймандардағы даярлауларды бекiтуi үшiн тағы басқалар.
Гидрожетек жеткiзу тұрады екi негiзгi жиiрек - су жүйесiне сұйық қажеттi бұл сұйықтың қысым қамтамасыз ететiн тартушы үрлегiш және көмегiмен қажеттi станоктiң жұмыс органдарының орын ауыстырулары iске асатын қозғаушы. Жүйедегi сұйық гидрожетек жеткiзудiң әр түрлi элемент жалғастыратын құбырлар бойынша айналады.
Конструктивтiк орындауы бойынша е ашық және айналатын (май) сұйықтың жабулы ағыны, өйткенiмен гидравликалық жүйелерi танып бiледi. жүйелер ашық және жабық түрдегi. Майдың ашық түрiнiң су жүйесiнде, май қайта сорған оның су жүйесiне әперген резервуарға жұмыстың циклiн қайталайды қажеттi жұмысты орындап түседi Мұндай конструкция резервуарға және тағы басқалар конструкция жабық түрдегi, және жұмыс сұйығының сууын ең жақсы қамтамасыз етуге қарағандасы едәуiр оңай және қосылады.
Гидравликалық жүйенi монтаж үшiн шартты график түрiнде белгiлерде оның (105 сурет) элементтерi көрсетiлетiн гидравликалық схемалардың түрiнде суреттейдi.
а – шан атмосфералық қысыммен; ә - тұрақты беру тұрақты ағынның бағыты сорғыш; б - серiппенi штоктiң қайтаруы бар бiржақты әсерiнiң цилиндрi; в - бiржақты штогi бар екi жақты әсердiң цилиндрi; г - екi жақты штогi бар екi жақты әсердiң цилиндрi; д - цилиндр дифференциалды; е- сұйықтың жеткiзiп салу бар екi жақты әсерiнiң цилиндрлерi шток арқылы; ж - дроссель; з – кері клапан ; и- сақтағыш клапан ; к - сақтағыш қотаруға арналған мысқалмен клапан