78 Сурет. Мойынтректерді тексеру сұлбасы

Сызғыштың қабырғасын салымдардың қабырғаларына қоса тiркейдi, саңылау сүңгiлермен тексередi. Бiр оның аяғы (0 25...0,5 мм диаметрiнiң болаттан жасалған сымымен) iшпектiң өстестiктерi тексерудiң жанында табандыда 7 бекiтедi, екiншi - 2-шi аунақ арқылы асыра лақтырады және iшпектiң керiлiсi үшiн жүктердi iлiп қояды. Аунақша және бағана екi бағыттардағыны жылысады. Iшпектi бастапқыда корпустың параллель негiздi беттерiне орнатады, содан соң, шеткi мойынтректердің өстерi бар iшпектiң қосарланулары табандыға және көлденең жазықтықтағы аунақшасы орын алмастыра дегенiне жетедi. Қырғи қабақ iшпек бойынша осыдан кейiн барлық аралық тiректер орнатады.

Iшпектi дәлдiктiң жоғарылатулары үшiн өлшемдерде шеттетiлген табандыларға кередi және оның шырағы бар аккумуляторлық батареяның электр тiзбектерiне қосады. Штихмас қашан iшпекпен және тiректiң корпусымен жалғастырады, шырақты күнге күйедi.

Бояулар алдын ала үйкеп тесу қажап тоздырып кiлегейлейтiн бiлiктiң шейктерге және тiкенектерiне салымдарының құрастыруға және қалыптастыруына мойынтректердің өстерiнiң өстестiгiнiң мұқият тексерулерiнен кейiн кiрiседi. Бiлiк бекiтiлген мойынтректерде орнатады және айналымды үш-төрттерге қайтарады. Қырғылайды салымдарының боялған орындарын. Яғни өкше байланысуды бiр қалыпты орналастырылу (9÷12 дегенiне жете төменгi салымдардың бетiнiң қырғылайды бастапқыда 25x25 мм нiң аудандарына өкше.

Жоғарғы салымдардың iшкi беттерi содан соң қырғылайды. Мойынтректер ол үшiн төсем орната және динамометриялық кiлттi сомынмен соза жинайды. Мойынтректердi айналымды үш-төртке бiлiк бұрылып талдайды және жоғарғы үлестердiң боялған орындарын тік қырғылайды. Болғанша, операцияны әлденеше қайталайды байланысудың нүктелерiнiң қанағатты үлестiрiлуiне жетпейдi.

Домалау мойынтiректерiнiң құрастыру технологиясы

Домалау мойынтiректерiмен жиынтық бiрлiктердi құрастыруды төмендегiше орындайды. Мойынтiректердiң айналуы еркiн қамтамасыз ететiн саңылаулар түйiршiктер немесе аунақшалардың қыстыруысыз мойынтiректердің монтажында жасау керек. Өте тығыз отырғызудың жанында мойынтiректің iшкi сақинасының кеңейтуi және оның сыртқы сақинасының қысуында болады, түйiршiктер немесе роликтер нәтижеде не қыстырады және мойынтрек сала жылдам шығады.

Сонымен бiрге отырғызу орындарындағы шамадан тыс саңылау мойынтректің жұмысын нашарлатады: оның сақинасын отырғызатын беттердiң мұрынынан және тетiктiң дiрiлдеуiн шақыра қылаң бередi.

Бiлiкке мойынтректердің отырғызуын саңылауды жүйе бойынша өндiрiп алады, корпуста - бiлiктiң жүйесi бойынша.

Бiлiктер, бөлшектердiң корпустарының ұясындағы мойынтректің отырғызуы қол, гидравликалық немесе пневматикалық баспақтар, (+90°С температурасының жанында) ыстық майда немесе қатты көмiр қышқылының сууымен жылытумен көмегiмен орындай алады - қурап қалған (-75°С) мұзбен.

Домалау мойынтiректерi монтажда нығыздап кiргiзудiң күшi түйiндестiрiлетiн сақинаның шетiне тiкелей жұғысуы керек болғанын есепке алады.

Iшкi де, сыртқы да табанды шарикоподшипниктердегi сақиналары әртүрлi диаметрлерi болады. Мойынтрек нормалы жұмыс iстеу үшiнқұрастырудың жанында бiлiкте кiшiсi iшкi диаметрi бар сақиналар әрдайым орнатады, үлкен iшкi диаметрi бар сақина - корпуста.

Солардың бiрiнiң екi радиал шарик мойынтректертерiндегi бiлiгiнiң қоюының жанында бiлiктерде қозғалмай бекiтедi және корпуста, екiншi - тек қана бiлiкте, өйткенi бiлiк жұмыс уақытында қызады және оның ұзындығы үлкеедi. Мойынтрек бiлiктiң алып тастауында корпуста жылысады. Егер екi мойынтрек қозғалмай бекiтсе, қыздырылған бiлiк қайрылады, түйiршiктер немесе роликтер және екi мойынтректің қыстыруында болады жылдам саптан шығып қала алады.

Баспаланған мойынтректер ол қолдан бұра тексередi. Подшипниктiң айналуы болуы керек, ұстап қалуларсыз. Сонымен бiрге болмашы бiр қалыпты шу тыңдала алады.

Корпустың саңылауын бортқа сыртқы сақинаның тiрелуi сонымен бiрге тексередi, iшкi сақина - бiлiктiң сағасына. Мойынтректер бiлiкке немесе корпуста епелегi бар гайкамен, тиек сақинасы, төлкемен, қақпақпен, тоқтатқыш бұрандаларда бiлiктi жылжулардан бекiтiп ұстайды.

Сырғанау мойынтiректерiнiң құрастыруын және домалаудың сапасын бақылау

Сырғанау мойынтiрегiнiң жұмысқа қабiлеттiлiктерi негiзгi белгi мойынтректер тiректерiнiң дұрыс қоюы, қамтамасыз ететiн олардың өстестiгi болып табылады. Олардың алдын ала қоюы осы мақсатта мойынтрек тiректерiнiң монтажында уақытында туралы тiректер орнатқан макет бiлiгi қолданады.

Мойынтрек (олардың өстестiгi) тiректерiнiң қоюын дұрыстық бiрнеше әдiстермен: эталон топырлап; сызғышпен және сүңгiмен; iшекпен және штихмаспен; микроөлшегiш нутромермен; оптикалық әдiспен тексеруге болады.

Эталон бiлiгi өстестiктер бақылауда өстестiктенгi тиiстi жiберiлетiн ауытқуларын оның диаметрi номиналды өлшемнен ауытқуды алу үшiн сайып келгенде үмiт артады. Iстелiнген барлық төлкеге бiлiктiң бұл талаптарының орындалуымен мойынтректердегі оңай айналуға өтуi керек. Iшпектi жағдайлары тiректердiң қоюын дәлдiктi жоғарылатуға керек болатын (78, б сурет) аласа кернеудi электр жүйесiлерге қосады. Мойынтрек iшпек және жонып өндеудi өлшеу аспаптың жанасулары кезде корпуста электр тiзбегiнiң тұйықталуында болады және сигналдық шырақты күнге күйедi. Мойынтрек тiректерiнiң өстестiктерi бақылаудың ең үлкен дәлдiгi арнайы құралдардың қолдануы бар оптикалық әдiстерiнiң қолдануында қол жеткiзуге лажы болады - телескоп және (79 сурет) коллиматор немесе автоколлиматор және айна.

Мойынтрек тiректерiнiң ерекше дәл ортаға келтiруi үшiн қолдану қамтамасыз етедi 1 м ұзындықтың 0,8 мкм дейін сызықты өлшемдерге дейiн дәлдiкпен және 2' дейiн лазер құрылымы бар автоколлиматор жанында бұрыштық қолданады.

1 - коллиматор; 2 - телескоп