63 Сурет. Желiмдi қосулардың тағайындалатын конструктивтiк пішіндер

Әмбебепты желіи БФ-2 және оның бiр түрiнiң металлдардың желімдеу үшін шынылар, фарфор, бакелит, текстолитты және тағы басқа материалдарды, сонымен бiрге iлiнiстiк жалғастырғыштардың дисктерiндегi шойын тұрқылардың жауапты емес орындарындағы сызаттардың бiтеуi, жылжымайтын түйiндестердiң қатайтуы, жапсырмалардың бекiткiшi үшiн тағы басқалар қолданады. Механикалық берiктiк, желімнің 80^оС температураға дейiн қыздыруда сақталады. Желім БФ-2 жанармай және майға шыдамды, жақсы диэлектрмен бар болады, желiмделген беттерiн қорғайды коррозиядан, бiрақ өте қауіпті; оны жабылған ыдыстарда су тигiзуге жол бермей сақталады.

Жалғастырылатын бөлшектердi дайын тұрған беттеріне жұқа қабат желім БФ-2 жүргізеді, температураның жанында қопарылып түсуге дейiн 20...60 ^оС температурада 50...60 мин аралығында желiмді кептiредi. Бұдан әрi желiмдей екiншi жiктер келтiредi, қайта кептiредi, содан соң-үшiншi жiк және желiмделетiн бөлшектердi осыдан кейiн жалғастырады және температураның жанында 140.. кептiредi. 150 ағымында 30...60 мин (10...20 кгс/см2 ) 1...2 МПа қысымда. Сондан кейін екінші қабат желімді жүргізеді , қайтадан кептіреді, содан соң – үшінші қабат және осыдан кейін желімдейтін бөлшектерді қосады және 140-150 ^оС температурада 30-60 минут аралығында 1....2 МПа (10...20 кгс/см² ) кептіреді.

БФ-4 және БФ-6 желімдерді созылғышты жіктерді алу үшін (бөлшектерде маталарды, резеікелерді, фетра) қолданады. Олар үлкен емес басқа желiмделгендермен салыстырғанда механикалық беріктікті болады. Бөлшектерді желімдеу үшін желім ВС-10Т қолданады, температураның жанында 300 ^оС жұмысшыларға ұзақ уақытқа.

Эпоксидтық желiмдер қолдану,қатайған 18...20°С температурада, желiмделетiн бөлшектердi жылулық өңдеу қажеттiлiктi жояды. Эпоксидтық желімді құрамдарының желімді шайырды даярлаулары үшiн (ЭД-5; ЭД-6; ЭД-40) қатырғыштарға толықсытады - шамамен 10 массалар полиэтиленполиамин 100 массаларға эпоксидтық шайыр), дибутилфталат 10..15 массалар 100 массаларға эпоксидтық шайыр) және толтырғыштар немесе шойын ұнтақ, портландцемент, күйе құрыштан жасалған шыны талшығы алюмини немесе қола опасы және тағы басқаларларды ретiнде қолданады эпоксидтық құрамның тұтқырлықтарын үлкейтетiн және желiмдi қосудың берiктiктерiн жоғарылататын толтырғыш. Жылуға шыдамдысы желiмде биiк температуралар және дiрiлдеулердiң шарт жұмыс iстейтiн әр түрлi металлдардан бөлшектердi жабысып қалуы үшiн қолданады. Желiм ВК-32-200 металлдар және металдар емес бөлшектерді желімдеу үшін, үздiксiз 300 сағ. дейiн 200 °С болғанда және 300°С желiмнiң жанында 20 сағ дейiн. Желімді екі қабат жүргізеді: бірінші қабатты 15..20 минут 20°С кезде ұстап тұрады, екінші қабат -15-20 мин. 20°С және 90 мин 65°С болғанда, кейiн бөлшектердi қосады.

Желiмдердiң желiмделетiн материалдар және маркаларының олардың конструкциясы, әр түрлiлiгi бөлшектердi желiмдi Қосудың технологиялық үдерiсi тәуелсiз келесi кезеңдерден тұрады:

• желімдеуге беттерді дайындау (өзара қиыстыру, тазартуды шаң және май және қажеттi кедiр-бұдырлықтың беруi);

• желiмдеуді кистпен жүргізу, қалақшамен, бүрiккiшпен;

• (желiмдей және желiмделетiн бөлшектердi материал 5 мин тан 30 сағ. көп толқиды шыдамның уақыты сорттарға байланысты) желiмдей шыдам ұрудан кейiн;

• (газдың жылытуымен, электр жылтқыштармен оттық, қою, ТВЧ, пештерді пайдаланады тағы басқалар) желiмдей температуралық тәртiп және 25 тен 250°С аралығындағы толқиды одан жоғары;

• желiмдi қосулардың сапасын бақылау.

Пісіру - бұл күштердi қолданып молекулалық iлiнiсудiң металлдық бөлшектерiн (қысыммен дәнекерлеу) механикалық әсердiң қолдануының нымның замандарымен (балқумен дәнекерлеу) балқу немесе майысқақ күйге дейiн жалғастырылатын бөлшектердi күштi бiр жердi қыздыру болып жататын Қосу процессi. Пiсiрiлетiн бөлшек жалғастыратын металл сiрi дәнекерлеулерден кейiн пiсiру жiктерiмен деп атайды.

Пісірілген қосулар машина жасаудағы олардың кең қолдану қамтамасыз ететiн болып артықшылықты алады. Оған маңызды металлды үнемдеулердi жатады; корпусты бөлшектердi жасауды процесстiң қиындығының түбегейлi төмендетуi; жаймалаумен, штампылау қақталатын алған жеке бөлшектердi күрделi форманың конструкцияларының жасауын мүмкiндiгi. Пісірілген қосулардың кемшiлiктерiне қалдық кернеулердiң дәнекерлеудi процесстiң аяқтау бойыншасының пайда болуларды жатады; бөлшектердiң дәнекерлеудi процессiндегi бүрiсу; белгi ауыстырымдық жүктемелердi жаман нашар қабылдау, дiрiлдеулер әсiресе; бақылаудың күрделiлiк және қиындығы.

Жанында құрастырушы жұмыстардағы дәнекерлеудiң әдiстерiнiң әр түрлiлiгi барлығымен ерiген электродпен қол доғалы дәнекерлеуiне, түйiстiру, тiгiс және нүктелiк пiсiрулердi өзгертедi. Жалғастырылатын бөлшектердi шеттердi (64 а, сурет) қол доғалы дәнекерлеуiнiң жанында электродпен және пiсiрiлетiн металл құрастыратын (вольттық) электр доғаларымен балқытады. Жiк электродтың орын ауыстыруы бойлай қолдан жүзеге асырады. Жаси ерiген электрод дәнекерлеудiң жанында соңғысы, пiсiру жiк толтыратын қосымша материалмен қызмет көрсетедi.

а ә

б в

а - доғалы; ә - түйiстiруi; б- нүктелiкті; в - жікті; Р - электродты қысу күшi;

Р₃ - басын бекiту күші; Р_ос – осьтік күші