110 Сурет. Құбырлардың қосу түрлері
Болаттан жасалған құбырлар, дәл осылай сонымен қатар (110, ә сурет) штуцерлер арқылы өзара жалғастырады өзара. Құбырлардың аяғында 4, болатын сфералық бастар шар сияқты ниппелдер 3 пiсiредi. Штуцерiмен 1 ниппелдiң 3 қосу тығыздығы салмалы сомынды созылуды күштермен қамтамасыз етедi. Қосу тығыздығының үлкеюлерi үшiн мыс төсемдерi орнатады. Штуцердегi шлангтiң бекiтуiн әдiс 110, б суретте көрсетiлген.
Күш беретiн су цилиндрдiң тығыздаулары ол аралық сұйықтың ағып кетуiн ескерту үшiн саңылау арқылы аздап қозғалатын жылжымайтын қызмет көрсетедi. Күш беретiн су цилиндрлердiң тығыздауының әдiстерi екi негiзгi топта бөлуге болады: (ысқылаумен ) тығыздағыш бөлшектерiн қолдануларсыз; сығымдалатын бет үздiксiз қысылған тығыздағыш бөлшектерiн қолданумен. Плунжерлер бiрiншi жағдайында байланысуды барлық бет арналған олардың толық тiрелуiн қамтамасыз етуге дейiн тығыз қиюластыру цилиндрларына болуы керек. Екiншi жағдай қолданылатын тығыздаулар ең оңай түр жұмсақ икемдiлiк материалмен толтыратын заты бар сальник болып табылады. Таскендiр, зығыр немесе мақта-мата иiрiлген жiптен, тығынға, майға шыдамды Резеңкенi, графиттер нақыштайтын машина материал ретiнде желiнi пайдаланады. Оның айнасына (саңылаусыз) тығыздап тiрелу тиiстi цилиндрге (саңылаусыз) тығыздап тiрелу тиiстi қондырылған поршень сақиналары.
Қысым көбiрек болған сайын тығыздау қолданылатын манжеттер үлкен қысымдар шыдайды, және де тығыздауды сенiмдiлiк сол көбiрек.
Қысымдарға байланысты су жүйесiнде әр түрлi манжеттердi қолданады: (111-шi сурет) жағалы - 32 МПаға дейiн қысымда; U - бейнелi резеңке (111,ә сурет) - 0,6 МПа ға дейiн қысымда; (111, б сурет) шеврон резеңке дарымаушы - 50 МПа ға дейiн қысымда. Плунжер (пiскек ) 2 арнайы тығыздаулармен 1 дәрменмене дейiн (111, в сурет) сығымдайды.
а- ә- жағалыдан, б - U - тәрізді бейнелi және шеврон манжеттерi; в - күш беретiн гидроцилиндрдiң жиынтық бiрлiгiн тығыздау: 1 - тығыздау;
2 - (поршень) плунжер
111 Сурет. Күш беретiн гидроцилиндрлердiң тығыздауы
Пневматикалық құрылымдар
Станоктердiң ерiксiз келтiрулерiндегi (газды) пневматикалық ерiксiз келтiрулер және жұмыс орта ретiнде қысылған немесе сирелген ауаның қолдану негiзделген тетiктердi қолданады. Пневматикалық жетектердi энергиялар көз компрессорлық қондырқтары көмегiмен алынатын қысылған ауа болып табылады. Пневматикалық құрылымдар көмегiмен автоматтандыру және станоктермен және өндiрiстiк процесспен басқаруға арналған күрделi мәселелер ұйғарылады. Метал кесетiн станоктердегi (жүйе) пневматикалық жетектерi автоматты жүктеу және даярлауларды бекiтудiң операцияларының орындауы, қосынды және кесетiн аспаптың жұмысшы қозғалыларын сөндiру үшiн қолданады, станоктiң жұмыс органдарының тоқтатуы үшiн тоқтауда, станоктен босау және даярлауларды алып тастау, (газды ) аэростаттық сонымен бiрге станокты операциялардың автоматтандыруы және бақылау арналған басқа функциялардың орындауы үшiн бағдарлаушы тiректер үшiн.
Пневматикалық жүйелердiң негiзгi артықшылықтарына конструкцияның сенiмдiлiк, жылдамдық, оңайлығы және жұмыс ортасының (пайдаланылған ауа атмосфераға айналып өту құбырларсыз тiкелей шығады) үнемдiлiк, аласа құндарын жатады. Пневматикалық құрылымдар өрт қатынасында қауiпсiз. Пневматикалық жүйелер кемшiлiктердiң қатарларын алады, жұмыс ортасы өйткенi - ауа - қозғалатын массалардың кинетикалық энергиясына пневмоқозғағышына үлкен инерция жүктемелерiнде өзгерген және жұлқынулар және соққылар шақыра алатын энергияны биiк қысуынғыштықпен бейнеленiп қысуда жинақтайды. Бұдан басқа, әдеттегiдей пневматикалық жетектер (гидравликалық қозғаушылары бар салыстыруда) ПӘК аласалауларды алады, сонымен бiрге майлаушы құрылымдардың қолданулары талап етедi. Пневматикалық жүйелердiң қоректенуi үшiн қысылған ауа компрессорлар, барлық кәсiпорынның қызмет етушi пневматикалық жетектерi, немесе нақтылы олардың топтарын әдетте iстеп шығарады. Көбiнесе поршень және пластинкалы компрессорларды қолданады. Ұқсас орталықтандырылған және топтық қоректендiру жүйелерiнде әдетте 0,5..0,6МПа қысымды пайдаланады.. Жанжалдың меншiктi жұмаршағынан қоректенудiң (5,0 МПаға дейiн) биiгiрек қысымдарында iске асады.
Атмосфералық ауа ауа сүзгiшi арқылы еме бастайды және қысылған ауа жинағыш ауа жинаққа компрессормен қысып толтырады. Ауа жинақ компрессор басып тығыздалатын қысылған ауаны тамыр соғуды орнын толтырады, сонымен бiрге қысылған ауаны ептеген ағынның жағдайында компрессор айырылған күйiнде пневматикалық жүйенiң қоректенуiн жүзеге асырады. Магистралдiқ цехтық құбырлар бiр нәрсеге тиетiн ауа таратқышқа қысылған ауаны ауа жинақты түседiден олардың iшiнен ылғал адыраятын су бөлгiшке содан соң май су бөлгiш арқылы.
Пневможетектерды құрастыру, монтаж және пайдалану
Пневматикалық және гидравликалық құрылымдардың жиынтық бiрлiктерi көп жалпы алады. Пневмо құрылымдарды сенiмдi және ұзақ өмiрлiк жұмыс дұрыс монтаж және пайдалану жағдайда ғана қамтамасыз ете алады. Пневможетектiң құрылымдарының iшкi қуыстарда ластануларды енгiзуден олардың қорғау қамтамасыз ететiн бұзылу мүмкiндiк бермейтiн шаралар монтажда ескеруi керек. Пневможетектiң құрылымдарының қоюының орындары пайдаланудың жанында қызмет көрсетуi үшiн болуы керек. Құрылымдардың орналастырылуы олардың жұмысқа қабiлеттiлiгiне сыртқы ластануларын ең төменгi ықпал қамтамасыз етуi керек. Мысалы, демек, механикалық басқарумен пневмо үлестiрушiлерi ластануларды дәл тигiзудi мүмкiндiк едәуiр азайтатын және сенiмдiлiктi үлкейтетiнi төмен ерiксiз келтiрумен орналастыруға ұсынылады. (сүзгiлер, пневмо үлестiрушiлердiң май бүрiккiштер және кейбiр түрлерi қоспағанда) пневмо құрылымдар кез келген жағдайларда монтажға жол бередi. Пневмоүлестiрушiлер қысылған ауа және ерiксiз келтiрудi жылдамдықтың жоғарылатуының жоғалтуларын қысқартулар үшiн пневматикалық атқарушы құрылым-дардан жақын орнатады. Екi жақты басқаруы бар үлестiрушiлер мысқалдың орын ауыстыруы көлденең болатындай етiп орналастырады. Пневмо құрылым құрастырсын ағынның бағыты қысылған ауалар құрылымның корпусында нұсқағыштың бағытымен дәл келу үшiн сайып келгенде шығады. Ауа науаларының монтажы қамтамасыз етуi керек: тұрбалар, олардың қосуларының берiктiк және тығыздығы өзара және арматураға қосулары және құрылым-дарға; тiрек конструкцияларға тұрбалардың бекiтуiн сенiмдiлiгi; ауа науаларынан ылғалды жоюды мүмкiндiгi; тұрбалардың үрлеу және жууiн.
Пневмо жүйелердiң пайдаланулары процессте келесi жұмыстар орындауға керек:
• МЕСТ 17433-80 бойынша ластанудың сыныптарына сәйкестiкке қысылған ауада тексеру ластанулардың мазмұниды
• уақытында (сүзгiлер, май бүрiккiштер) ауаның әзiрлеуiн аппаратураның резервуар-ларынан ластануы алып тастасын, сонымен бiрге кiр басқан сүзгiш элементтердi алмастырып немесе тазарту;
• құрылымдардың жұмысын тексерсiн, сылауды енгiзу үшiн;
• айға ауа науасы және тығыздағыш құрылымдарының Қосу тығыз бекiтiлгенi сиректеу емес бiр рет тексеру. Күйлеулер қысымның толық тастауы тек қана содан кейiндердi жояды.
Гидрожетектерді сынау
Жүйенiң тығыз бекiтiлгенi сыртқы тексерулермен тексередi. Ағып кетулердi анықтау жұмыс сұйығының барынша мүмкiн температурасының жанында өндiрiп алады, яғни оның ең төменгi тұтқырлығының жанында. Су жүйесiнiң элементтерiнiң параметрлерi фильтрлеу және жұмыс сұйығының сууы үшiн қою жарақтанған арнайы стендтерге тексередi. Жүйедегi қысымның үздiксiз бақылауларын (4тен төменде-шi сынып) манометрлер арқылы жүзеге асырады. Су жүйелерiнiң элементтерi мiнездемелердiң алулары үшiн тексерудiң жанында дәл манометрлерден астам қолданады.
Сорғыштарды сынау (112 сурет) стендтерде жүзеге асырады. Сынаулар уақытында үрлегiштiң қуат және көлемдi ПӘКi номиналды айналу жиiлiгi және номиналды қысым келтiрiлген берулердi анықтайды; номиналды айналу жиiлiгiнiң ауытқуы нақтыдан 5 % асуы керек. Сорғыштың көлемдi ПӘКi формула бойынша анықтайды
мұнда – Q с.б. сорап берiсi номиналды қысымда; - (екi сорап берiстерiн мән бiрдей айналу жиiлiгiнiң жанында анықтауы керек бол) бастырмалатқыш магистральдегi қысымы минималды мүмкiндердiң жанында сорап берiсi. 8 сақтағыш клапан 1,25 номиналды құрайтын қысымдарға сынауларда күйiне келтiредi. Су моторлардың сынауы схемасы 112 сурет көрсетiлген стендте жүзеге асырады. Сынаулар уақытында номиналды қысымдар және айналу жиiлiгiнiң жанында сұйықтың шығыны, бұрау моментi және көлемдi ПӘКтердi анықтайды. Көлемдi ПӘК формула бойынша анықтайды
мұнда, V- жұмыс көлемi, см3/об ; - гидро мотордың бiлiгiнiң айналу жиiлiгi, об/мин; Осж - жұмыс сұйығының шығыны, см3/мин; QУТ.Н - сыртқы ағып кетулер, см3/мин.
Гидроцилиндрларды сынау схемасы 112-шi сурет көрсетiлетiн стендте жүзеге асырады.
Сынаулар уақытында кемiнде 1,25 номиналды құрайтын қысымда екiншi минутта пiскектiң түпкi және орташа жағдайларындағы ағып кету пiскектiң тоқтауы және қысымның тұрақтануынан кейiн анықтайды. Әрбiр жағдайдағы ағып кетулердi өлшемнiң уақыты - кемiнде 2 мин. Цилиндрдың қуыстардың бiрлерiнде страгиванияның қысымына дейiн сұйық қысымның бiртiндеп үлкеюiнде азырақ әпередi және мән соңғы анықтайды. Бос жүрiстiң қысымдарын манометр арқылы анықтайды (пiскектiң қозғалысы болуы керек бол) цилиндрдың қуыстардың бiр салатын.
а - реттелмейтiн сорғыш; ә - гидромотор; б- гидроцилиндр; 1 - шан; 2 - тахометр; 3 - электр қозғалтқыш; 4 - ваттметр; 5 - сыналып отырған сорғыш; 6 - кран; 7 - манометр; 8, 15- сақтағыш және тiрейтiн клапандар; 9 - жүктеме құрылымы; 10 - үлестiрушi; 11 - шығын өлшегiш; 12 - термометр; 13 - сыналып отырған гидромотор; 14 - бұрау моментiнiң өлшеуiшi; 16, 17 - реттелетiн сорғыштар; 18 - шұра; 19 - сыналып отырған гидроцилиндр; 20- өлшейтін құрылым