4 Тақырып. Машина жасауда алмастырмалықтың негіздері. Шақтамалар, отырғызулар және өлшемдер

4.1. Жалпы ережелер

Үлкен мән машина жасаулар дамытуда алмастырмалықтың негiзi, өлшемдердiң сенiмдi техникалық құрал-жабдықтары және бақылаудың жасау және қолдануына тағы басқа бұйымдардың машиналарының өндiрiсiнiң ұйымын алады.

Өнiмдерiнiң алмастырмалығымен (машиналар, түйiндер, тетiктер және тағы басқалар) бұйымдар және олардың (шикiзат, материалдар, шикiзаттар бұйымдардың даналары, олардың басқа бiрөңкей дананы жиiрек немесе басқа өнiмi олардың бiр қалыпты алмастыруды қасиетi жиынның қайсысы болса да деп атайды) жиiрек қолдануда .

Толық алмастырмалықты құрастыруды мүмкiндiктi қамтамасыз ететiн өте кең қолданады. Толық алмастырмалық өлшемдер, форма, механикалық электр тағы басқалар сандық және бөлшектер және құрама бiрлiктердiң сапалық сипаттамасы тек қана осындайда болуы мүмкiн тап қалған шектерде және техникалық талап жеткiлiктi жиюлы бұйымдарда жасаудан кейiн болады.

Алмастырмалықтар қағидамен орындауы бөлшектер, жиынтық бiрлiктер және бұйымдардың алмастырмалығын өндiрiс және пайдалануды құрастыруда қамтамасыз ететiн бастапқы орындардың ғылыми-техникалықтары кешен деп аталады.

Толық емес алмастырмалық сол бөлшек және жиынтық бiрлiк әзiрлеуге керек қиын аз техникалық болатын жағдайда қолданылады - тындырылатын шақтамаларымен. Тиiстi дәлдiктiң алулары үшiн жағдайлар сол (таңдаулы құрастыруды) бөлшектер, компенсаторлар, реттеудi, қалыптастыруды тағы басқа қосымша техникалық шаралар топтық таңдап алуларды қолданады.

Сыртқы алмастырмалық - бұл пайдалану көрсеткiштерi бойынша кооперацияға бiрлестiрiлетiн ( құрастырылатын басқа, күрделi бұйымнан астам) бұйымдар және жиынтық бiрлiктердi алмастырмалық, сонымен бiрге өлшемдерге және жалғағыш беттердiң формасына қосатынды білдіреді.

Ішкi алмастырмалық - алмастырмалық бөлшек және жиынтық бiрлiкте және iшкi өлшемдердiң домалау мойынтiректерiндегi бұйым кiретiн тетiктерге таралады домалаудың денесi және сақиналарды алады. Өндiрiстiң алмастырмалығының деңгейi Кв -тың алмастырмалығының коэффициентiмен бейнеленедi, өзара алмасатын бөлшектер және бұйымдардың жасауды барлық қиындығына жиынтық бiрлiктерiн жасауды қиындықтың тең қатынасы.

Үйлесiмдiк- бұл объекттердiң қасиетi күрделi дайын бұйымдағы өз орынында орналассын және бұл объекттердiң бiрлескен немесе бiртiндеп жұмысы және тап қалған қолдану кезiндегi шарттардағы күрделi бұйымының жанында тиiстi функцияларын орындау.

Объект - бұл автономды жиынтықтар, құралдар немесе күрделi бұйым кiретiн басқа бұйымдар.

4.2. Беттердiң шақтамалары және кедiр-бұдырлықтары

Номиналды өлшем ( D, d, l және т.б.) - өлшем, қай ауытқуларының есептеуiнiң басымен қызмет көрсететiн және шектi өлшемдердi анықтаған өлшем.

Нақты өлшем - жiберiлетiн қателiгi бар өлшем қойылған өлшем. Бұл термин енгiзiлген, өйткенi абсолюттi дәл тиiстi өлшемдермен бөлшектi мүмкiн емес iстеп шығарсын және олар қателiктiң енгiзуiсiз өлшеу.

Бөлшектiң шектi өлшемдерi - аралық жарамды бөлшектi нақты өлшем тең бол бола алатынын болуы керек болатын немесе екi барынша жiберiлетiн өлшемдер. үлкен үлкен олардың iшiнен ең үлкен шектi өлшемдермен деп атайды, кiшiсi - ең кiшi шектi өлшеммен.

Саңылау, D_max және D_min дерiн d_max және d_min үшiн оларды белгiлеймiз - (5-шi сурет) бiлiк үшiн. Нақты өлшемнiң салыстыруы шектi бөлшектi пайдаға асу туралы соттауға мүмкiншiлiк бередi.

Өтпелі шек - материалдың максимал санына сәйкес келетiн екi шектi өлшемдерден (қолдануда шектi өткел калибр тексерiлетiн шектi өлшем туралы калибрлi) саңылау үшiн бiлiк және төменгi шек үшiн жоғарғы шекке атап айтқанда қолданылатын термин.

Өтпелi шек - материалдың ең төменгi санына сәйкес келетiн екi шектi өлшемдерден (қолдануда шектi өтпелi калибр тексерiлетiн шектi өлшем туралы калибрлi) саңылау үшiн бiлiк және жоғарғы шек үшiн төменгi шекке атап айтқанда қолданылатын термин.

ә)

а