80 Сурет. Тұрақты жалғастырғыштар

Серпiмдi муфта жалғастырылатын бiлiктердiң өстестiгiнен кейбiр ауытқуды жiбередi, түрткiлер және берiлу пайда болатын соққылар жұмсартады.

Серпiмдi төлкелі-саусақты муфта (80, в сурет) бiлiктердiң кез келген бағытында айналуға жол бередi. Ол өзара арнайы ұстастырмалармен 9 сабақтас екi жарты муфталардан 5 және 8 тұрады. Ұстатырмалар бiр жарты муфтада 11 сомынмен, ал басқасында ұстастырма аяқтары резеңке немесе былғары сақиналар 10 отырады. Әрбiр жарты муфта бастаушы бола алады. Мұндай муфталар икемдiлiк қосу өстердiң болмашы қиғаштануларында қамтамасыз етедi. Тiркейтiн (81 сурет) муфталар әрекет ету қағидаттары бойынша жұдырықша және фрикциялыққа ұсақтайды.

Жұдырықша (81, а сурет) тiркейтiн муфта (жұдырықшалармен) тiстермен өзара айқастыратын екi жарты муфталардан 2 және 3 тұрады. Жарты муфта 3 бiлiктiң бастаушы бөлiмшесiнде құрастырған және 6 кілтекпен және 5 тоқтатқышпен қозғалмай бекiткен, 2 бiлiктiң бастаушы бөлiмшесiнде 7 отыратын жарты муфта бағдарлаушы кілтек бойынша бiлiк 7 бойлай жылыса алады. Муфтаның бастаушы жартысын тетiгi жүйесi арқылы жылысады, электромагнит немесе сұйықтың қысымы. Бұл түрдiң муфталары бiлiктердiң сенiмдi қосуларын қамтамасыз етедi.

Фрикциялық тiркейтiн муфта үйкелiс бұрау моментi күштер есебiнен алып бередi. Формалар және фрикциялық муфтаның үйкелiс беттерiнiң санына байланысты конусты фрикциялық және көп дисктi фрикциялыққа ұсақтайды.

Конусты фрикциялық тiркейтiн (81, ә сурет) муфтаны бастаушы бiлiктiң байсалды қосындысы үшiн 8 жүрiп келе жатып қолданар едi, яғни жетекшi белдiктiң айналуы уақытында; ол үйкелiс күш есебiнен жұмыс iстейдi муфтаның бастаушы 9 және бастаушы 10 дисктерi шеттердiң арасындағы оның қосындысынан кейiн пайда болатынды қолданады.

а - жұдырықша; ә - конусты фрикциялы; б- фрикциялы көп дискілі; 1, 8 - бiлiктер; 2, 3 - жарты муфталар; 4 - кептiр; 5 - иінтрек; 6, 7 - кілтектер; 9, 13- жетекті дисктер; 10, 12-жетекші дисктер; 11, 17 - төлкелер; 14-тоқтатқыш диск; 15 - сомын; 16 - орнықтырғыш; 18 - жұдырықшалар; 19 - тiстi доңғалақ

81 Сурет. Іліністі жалғастырғыштар

Көп дисктi фрикциялық жалғастырғыш 81, б суретте көрсетiлген. Фрикциялық дисктер 12 және 13 шойындардан, болаттан, жезден, қоладан немесе фрикциялық пластмассалардан даярлайды. Қозғалыс бiр бiлiктен басқасына үйкелiс есебiнен қажеттi күшпен бiр-бiрiне қысылатын дисктердiң домалақ бет пайда болатынан берiледi.

Фланецті төлкеде 11, бекітілген кілтекпен білікке және тоқтатқышпен, жетекші дисклер 13, бекітілген, ал олардың арсында жектеуішті дисклер 12, өз шошақтарымен тiстi доңғалақтың саңылауларында 19 кiретiн. Бұл төлкеге 14 тоқтатқыш диск бекітілген, мүйiз шетте бекiткен саңылау, және 18 жұдырықшалармен және сомын 75 болады.

Сомын арқылы бекіткіш 16, дисктiң 14 кез келген саңылауына орнатыла алады.

Жалғастырғышты тұтқалы жүйе көмегiмен қосады жылжымалы төлкеге 17 жұмыс қосылады. Нұсқағыштың бағыты бойынша төлке қосындыда ауыстырылады және дисктердi сығады.

Диск пайда болатын үйкелiс күшi бастаушы бiлiк қимылдатады.

Конструкция бойынша (82, а сурет) сақтағыш фрикциялық муфта көп дисктi фрикциялық муфтадан айырмашылығы болмайды. Фрикциялық дисктердiң қысуы серiппелермен iске асады. Серiппелер бұрау моментiнiң берiлуi үшiн қажеттi шамаға қажеттi созады. Жарты муфталарының арасындағы және 3 орналасқан дисктердi шамадан тыс жүктеудiң жанында 2 органға жұмысшы қозғалы алып бермей сырғанайды.

Сақтағыш жұдырықша жалғастырғыш 82, ә суретте көрсетiлген. Жарты жалғастырғыш 3 жылжымалы бiлiкпен қосылған 7 кілтекпен 9 тiстi доңғалағымен 4 iлiгiскен 5 жұдырықшамен. Жарты жалғастырғышты 3, серiппе 6 қысады, қысу дәрежесiмен 8 сомынмен реттеледі.

а- фрикциялы; ә - жұдырықша: 1, 3 - жарты жалғастырғыштар; 2 - дисктер; 4 - тiстi доңғалақ; 5 - жұдырықша; 6 - серiппе; 7 - бiлiк; 8 - сомын; 9 - кілтек