112 Сурет. Гидрожетекті элементтерiн тексеру үшін стендтерін сынау сұлбалары

6.9. Такелаж жұмыстары

Жүк көтеру және көлiк құрылымдары

Жұмысшы еңбек жеңiлдетедiғана емес, оның өнiмдiлiгiн жоғарылатады да көтергiш операциялардың механикаландыруы. 18 кг астам құрастырудың жанында массаның бөлшек және жиынтық бiрлiктерi, көмегiмен көтергiш қалай пра айыр болғанын орын алмастырып орнатуы керек - құралдардың тiгiншiлерiнiң көлiгi. Құрастырушысы цехтар қазiргi көтергiш-көлiк қол және сыйымды құрастырушы жұмыстардың кiшiрейтуiн мақсаты бар жабдықпен жабдықталуы керек.

Көтергiш - көлiк жабдықтың қолдануымен iрi бөлшектердi белгiге және құрастырудың жанында жүктердi көтеру, түсiру және орын ауыстыру такелаж жұмыстары деп атайды. Құрастырушы цехтардағы олардың орындауы үшiн такелаж жабдықтарын қолданады - көпiр крандар, кран-арқалық, тельферлер, бұрма крандар, жүк көтергiш, лебедки, домкраттар, арқандар, шынжыр тағы басқалар. Арқандар жүк көтеру құрылымдарда өте кең қолдану тарту органдар ретiнде табады. Болат арқандар басқа материалдардан арқанға қарағанда жиiрек қолданады. Кендiрден iстелген, арқандар жасанды тал жiптен оның жүк көтеру құрылымның iлмегiне жүктi орап байлау және бекiткiш үшiн тек қана қолдануға жасалған мақта-матасы, үлкен жылдамдықпен жүктерiн көтерiлуге мүмкiндiк беретiн болат арқандар 0,2...3 мм нiң диаметрiн құрыштан жасалған сымды өте берiктiк ие болатын жоғары көмiртектi даярлайды. Жүк көтеру құрылымдарда екi есе шығын свивканың арқандарын қолданады. Сым 1 бұрымда 2 есiседi, бұрым (113 сурет) болаттан жасалған өзектерге 3, орайды.

1 - сым; 2 - бұрым; 3 -болаттан жасалған өзек

113 Сурет. Болаттан жасалған сым арқанының қимасы

Арқанның бұрымдарында сымды бiржақты бұрымдығының жанында жүктемелермен тарқатады, арқан екi тармақтарында кемiнде немен жүгiн iлiп қоюға салдарынан керек болады. Бұл қажеттiлiктерге арқанның 1 (114,а сурет) сынабекiтпе арқылы 2 бұрыммен немесе (114, ә сурет) бұрандалы қысқышымен 3 еркiн арқан ұштары ұстастырылар жүк асып қоятын арқандарынан даярлауға алып келедi ұстастырылар анықтайды.

1 - арқан; 2 - сынабекiтпе; 3-бұрандалы қысқыш; d_K - арқанның диаметрi

114 Сурет -(а ) I және бұрандалы қысқыштармен (ә ) бұрым бекiтiлген аяқтары бар арқан жүк асып қоятын арқандар

Госгортехнадзорының талаптарымен сәйкес таңдаулы арқанның ұзақ уақытқа жарамдылығының қамтамасыз етулерi үшiн блоктiң минималды мүмкiн диаметрi, айналманың шектейтiн кернеулерiн шарттан сүйене анықтайды

D₆ ≥ Кd_к,

Мұндағы, D₆ - блоктiң диаметрi; - жүк көтеру құрылымның түрi және оның жұмысының тәртiбiне байланысты таңдайтын берiктiктiң қор коэффициентi; d_K - арқанның диаметрi. қол ерiксiз келтiруi бар жүк көтеру құрылымдарындағы арқанының пайдалану жанында К = 4,5 ; машина - 5...6. Полиспаст қолданылатын арқандар және шал көзбе-көз арқандары үшiн К= 6. Жүк көтеру тетiктерiндегi шынжырлары жасауы үшiн жүк таситын сапада жүк асып қоятын қолданады. Өте кең қолдану тиiстi шынжырлы жүк таситын пластинкалы, МЕСТ 191-82 бойынша (115, а сурет), және дөңгелек звенолы дәнекерленген МЕСТ 7070-75 бойынша (115, ә сурет) қолдануды табады.

а - тілімді; ә -дөңгелек звенолы; t - шынжырдың адымы; L - тілімшенің ұзындығы; В- тілімшенің ені; d - шынжырдың калибры