24 Сурет. Екi орындықты слесарьлық шеберүстел

Конструктивтiк орындау бойынша слесарьлі қыспақтары параллел жылжымалы артқы немесе алдыңғы бетпен және (25- сурет) үстелділі бөледі.

а ә

а - параллельді; ә - үстелді

25 Сурет. Слесарьлық қыспақтар

Параллельді слесарьлық қыспақтар тобына жылжымалы және тасымалды қыспақ бұрылмалы, тұрақты жатады. Қол слесарьлық қыспақтары қыспақтардың үстелділі топтарына жатады. Параллельді слесарьлық қыспақтары беттердiң өзара орналас-тырылуымен ең алдымен үстелділінен айырмашылығы болады: беттiң параллельді слесарьлық қыспақтарында барлық бетпен заттарды параллель тарқап қамтиды; үстелді қыспақтардың бетi бұрышпен, және заттар тарқайды беттердiң тек қана төменгi бетiмен бекiнедi.

Үстел қыспақтары болаттан жасалған шыңдалулардан әзiрлейдi, соққыларға бағандар олар төзімді болады. Ұстахана iстерiнде слесарьлықты сиректеу қолданылады. Слесарьлық параллель қыспақтары шойындардан әзiрлейдi, сондықтан олар соққыларға төзімді емес. Сменалық беттердiң бұдыр еріндерін болаттан және шынықтыратын болады.

Параллельді қыспақтары слесарьлық жұмыстары үшiн негiзiнде егеулермен, аралармен, металлының қол өңдеуi, қашаумен немесе басқа аспаппен түбегейлi күштер және соққы сабақтас операциялардың орындауы үшiн қызмет көрсетедi.

Олар жұмыстанылатын зат жымқырылатын беттiң бұзылуысыз берiк бекiту керек болғанда жағдайлардағы сонымен бiрге қолданылады. Бұл беттердiң барлық бетi және жұмсақ металлдан сменалық жапсырмаларының қолдануымен арналған қысқышпен қамтамасыз етiледi. Параллель қыспақтары келесi бөлшектерден тұрады: жылжымайтын және жылжымалы беттерден, бұранды төлке, бұранда.

Жылжымайтын бет бұрылмайтын қыспақтарында негiзбен бiртұтас табандатқан құрайды. Негiзде үстелге қыспақтардың бекiтуi үшiн саңылауларда болады. Жылжымайтын бет төлкесiн кесiлген оюдың iшi алады. Тiк төртбұрышты немесе трапеция ою болатын бұранда жылжымалы беттегi тегiс саңылау арқылы өтедi және жылжымайтын беттердiң бұранды төлкесiне бұрайды. Жуанжалған цилиндрлiк бұранданың бiр бөлiгiнде сап қондырылатын саңылау болады.

Стул қыспақтары үстелге қыспақтардың бекiтуi, iшкi бұрандасы бар төлке, шар сияқты бас бiтетiн бұранда және сап үшiн жылжымайтын және жылжымалы беттер, кронштейн және обойма, қызметшiлерден тұрады.

Қыспақтардың шамасын губкалар, беттердiң ендерiн анықтайды, оларға тарқай алатын қашықтық ең үлкен сонымен бiрге қыспақтардың салмағы.

Слесарьлық параллельді тұрақты қыспақтары 60-140 мм шектерiндегi, беттер тарқайтын қашықтық беттердiң енiн 45 тен 180мм, салмағы 3 тен 40кг дейін болады.

Бүйiрлі жапсырмалары, жұмсақ металлдан iстелiнген, ағаштан, резенкеден (мыс, алюмини, қорғасын) жасанды және ұқсас материалдар, жұмыстанылатын заттардың материалдарынан қаттылық бойынша едәуiр айырмашылығы болады. Олар бұзылулар немесе форманың өзгерiсiнен бұл заттардың беттерiн қоруыштайды. Бүйiрлеу жапсырмалар параллель қыспақтарының беттерiнiң еріндері үшiн ғана қолданылады.

Бұрандалы қысқыш - бұл қосалқы слесарьлық құрал-сайманы. Қысқыштардың конструкциясы әр түрлi олардың тағайындауына байланысты болады. Жұмыстанылатын немесе жиналатын бөлшектердi қысып алу (26-сурет) бұранда арқылы iске асады.

Қысқыштың (өңдеулер, құрастыру) операция сипатына байланысты қыспақтардағы рөллді немесе негiзгi қысқыш, немесе қосымша бөлшектi өңдеудiң жанында орындайды. Майда слесарь жұмыстарында қолданылады.

Кілттер орау және сомындарды және бұрандамаларды бұрау үшiн қызмет көрсетедi, сонымен бiрге сомындардың бұрамды жанында бұранданы ұстауға қолданылады. Кiлттердiң екi түрін танып бiледi: реттелмейтiн және ажыранды әмбебапты.