5.10. Бұрғылау және жазу. Бұрғылау станоктерi

Бұрғылаумен арнайы кесетiн аспаптың қолдануымен бұйым немесе дөңгелек саңылауды материалдағы орындау деп аталады - бұрғылауды процессте бұрғылап тесiлетiн саңылаудың өстерi айналдырушы және iлгерiлемелi қозғалыс бойлай бiр уақытта алатын бұрғы. Бұрғылау құрастырудың жанында жалғастырылатын бөлшектердегi саңылаулары ең алдымен орындаудың жанында қолданылады.

Бұрғы бұрғылау станогiнде жұмыс iстегенде айналдырушы және iлгерiлемелi қозғалысты орындайды; жұмыстанылатын бөлшек сонымен бiрге жылжымайтын. Бөлшектердiң токарь станогi, автомат немесе револьвер станогiндегi өңдеу бөлшектi айналуда орындалады, аспап тек қана iлгерiлемелi қозғалысты жасайды.

Тиiстi дәрежеге байланысты дәлдiктер өңдеудiң келесi түрлерiн қолданады: бұрғылау, тесу, зенкермен өңдеу, жазу, жонып өндеудi, зенкермен өңдеу, зацентровывание.

Бұрғылау станоктерiнде келесi операциялар орындауға болады: оюларды бұрын бұрғыланған саңылауды үлкен диаметр, зенкермен өңдеу, жазу, қақпақтау, соғу, зенкермен өңдеу, кесуге бұрғылау, тесу.

Бұрғылауды операцияның орындаулары үшiн бекiткiш үшiн саптың екi және трехщековые өздiгiнен ортаға келетiн патрон бұрғылайтын бұрғылары соғу үшiн конустық немесе цилиндрлiк арты бар бұрғы, конусты аумалы-төкпелi төлкелер, сыналарларды қолданылады серiппелi бұрғының автоматты ажыратуымен, машина қыспақтары, қорап, призма, жабысулар, бұрышшылар, қол қыспақтары, көлбеген үстелдер, сонымен бiрге құрал-сайманның әртүрлi түрi, қол және механикалық бұрғылау станоктерi және бұрғының патрондардағы, қысу қысқысы, патрондары бұрғылады.

Қол және механикалық ерiксiз келтiрумен бұрғылау станоктерi танып бiледi. Қол ерiксiз келтiруi бар қол бұрғылау станоктерiне жатады: ұңғы, бұрғылар, бұрғылайтын зырылдауықтар және қол бұрғылайтын верстак станоктерi. Механикалық ерiксiз келтiруi бар қол бұрғылау станоктерiне шатқалаңдардағыны саңылау арнайы арттарының қолдануында бұрғылауға мүмкiндiк беретiн электр және пневматикалық бұрғыларды жатады.

Механикалық ерiксiз келтiруi бар бұрғылау станоктерiне тiк-бұрғылайтынатын, радиал-бұрғылайтынатын, көлденең-жону және арнайы бұрғылау станоктерiн жатады.

Тiк-бұрғылайтынатын станоктер көп шпинделдi бастардың қолдануы үшiн құрылымдарды иемдене алады. Арнайы бұрғылау станоктерi агрегаттық, көп позициялы және көп шпинделдi бола алады.

Тiк-бұрғылайтынатын станок бойынша станоктiң үстелi жылыса алған тiк орналастырылуы бар станинасын алады бағдарлаушы болған басқа бұрғылау станоктерiнен айырмашылығы болады. Бұдан басқа, ол беру тетiгiн алады, мұздатқыш сұйықтың беруi үшiн сорған, сонымен бiрге станоктiң бұрғылайтын шпинделiнiң әртүрлi айналу жиiлiктерiнiң алуы үшiн жылдамдықтар қорабы қолданады

Тiк-бұрғылайтынатын станоктерге (түрге байланысты) 75 мм ге дейiн диаметрдi бұрғылардың саңылауы, верстак бұрғылау станоктерiне бұрғылауға болады - 15 мм ге дейiн диаметрi, столға қоятын бұрғылау станоктерiне бұрғыларымен - 6 мм ға дейiн диаметрiмен бұрғылармен. Қол электр бұрғылайтын (түрге байланысты) бұрғыларымен 25 мм ге дейiн диаметрдi саңылауы, қол пневматикалық бұрғылайтын машиналарымен бұрғылауға болады - 6 мм ға дейiн диаметрiмен бұрғылармен бұрғылайды.

Бұрғылайтын зырылдауықтар болат құралымдардағыны шатқалаңдардағыны саңылау-ларды бұрғылау үшiн қолданады. Тетiктiң тербелгiш қозғалыс қамтамасыз етiлетiн зырылдауықтар қол ерiксiз келтiруi, саңылаудың өстерi бұрғының айналуы және оның беруiн бойлай құрады. Зырылдауықтың бұрғылаулары кемшiлiк процесстiң өнiмдiлiк және үлкен қиындығы болып табылады. Бұрғы - бұл (41сурет) цилиндрлiк саңылауларды орындаған кесетiн аспап.

а - шиыршықты; ә - қауырсынды