48 Сурет. Бұранданың пішініі және кесіндісі

Бұранданың орташа диаметрi формула бойынша анықталады:

d₂ = (d+ d₁)/2.

Бұрандаға саңылауды диаметр жақын формула бойынша есептеп шығаруға болады:

dо = d – 1,1P,

Үш бұрыштық бұрандаға d_c сырығының диаметрi - жақын формула бойынша:

d_c = d – 0,1Р.

Шыбықша бұранданы кесудi алдында тоттан тазалау керек; оның кесiк бетiнде бату фаскасы сыдырылу керек. Көмiртектi және қоспасыз болат конструкциялық болаттардан бөлшектердегi бұрандалары кесуде келесi қолданады: бұрандаойғыштар үшiн - сульфофрезол немесе 5 % ерітінді эмульсиясының -Э-2 немесе ЭТ-2, бұранда кескiш бастар үшiн сульфофрезол, май « Индустриалды 20».

Тот баспайтын және қиын өңделетін болаттар үшiн келесi құрамның сульсрофрезол, олеин қышқылы немесе сұйығының құрамы қолданылады: сульфофрезол - 60%, жер майы - 25 %, олеин қышқылы - 15 %.

Сұр шойын үшiн бұрандаойғышты кесу кезінде жер майы немесе «Индустриалды 200» қолданылады. Алюмини және оның балқымалары үшiн 5% эмульсия ерітіндісі Э-2, ЭТ-2 немесе келесi құрамның май «Индустриалды 20» -50% жер май 5% қолданылады.

Мыстар және оның балқымалары үшiн 5 % эмульсиясының ерiтiндiсi Э-2, ЭТ-2 немесе майдың «Индустриалды 20» қолданылады.

Майлау үйкелiсті азайтады, аспапты сууытады, аспаптың қызмет мерзiмiн ұзартады және жоңқаның қарсылық бiлдiруiн жеңiлдетедi.

Ақаудың негiзгi себептерi бұрандаларды ою кезде келесi: кесiлетiн оюға саңылаулар немесе сырықтардың диаметрлерiнiң сәйкессiздiгi, аспаптың бұзылуы, оюды кесу сылауды қолданусыз, аспаптың доғал аспап, жаман нашар бекiту немесе жаман нашар қоюы, сонымен бiрге (кесте 18) кәсiби дағдылардың кемшiлiгi.

Бұрандаларды кесуде бөлшек немесе аспаптың өткiр шетiн қолдардың жарақаттануын қауiп-қатер бар болады. Саусақтармен жоңқаданғы қол аспаптары тазартпауы керек; станоктерде қозғалыста болатын аспаптар қолдардың саусақтарымен тазартуға рұқсат етiлмеуге үзiлдi-кесiлдi.

5.12. Тойтару үшiн тойтарма жұмыстары және құрал

Тойтарма - бұл тойтарма деп аталатын материалдардың ажырамайтын қосудың алуын операция сырықтарды қолдану. Тойтарма бас бiтетiн жалғастырылатын материалдардың саңылауына бекiтiледi. Екiншi басты құрастыра шығу бөлігін тойтарманың бiр бөлiгiн саңылаулардан суық немесе ыстық күйге тойтарылады.

Тойтарма қосылыстары қолданылады:

• бұл қосулардың пісіру технология жағынан мүмкiн емес те қиналғанда биiк қосу сенiмдiлiкке қойылатын талаптарының жанында дiрiлдi және екпiндi жүктеменiң әсер жұмыс iстейтiн конструкцияларда;

• пісіру жанында қиықтардың қыздыруы қашан бүрiсудi мүмкiндiк, металлдар және пайда болатын түбегейлi iшкi кернеулердегi қыздыру өзгерiстерi салдарынан рұхсат етiлмейдi;

• қай қолданбайтын пісіру үшiн әр түрлi металлдары және материалдары қосу жағдайларында қолданбалы емес.

Тойтарма қосуларды орындау үшiн тойтармалардың келесi түрлерiн қолданады: жартылай дөңгелек баспен, жасырын баспен, жартылай тойтарылған баспен, (49-шы сурет) ойып жасалған талқандайтын түтiк тәрiздi. Бұдан басқа, конустық басы бар тойтарма, жазық баспен, конустық баспен, конустық баспен және бас астында, сопақ баспен қолданылады.

Тойтармалар көмiртектi болаттардан, мыстан, жезден немесе алюминиядан өндіріліп жасалады. Металдарды қосу кезде тойтарманы сол металлды жалғастырылатын элементтер қосуында тередi. Тойтарма бас және цилиндрлiк сырығынан тұрады, дене деп аталатын тойтарманың. Тойтарманың бөлiгi, жалғастырылатын материалдан басқа жағынан артта жүрушi бастың құрастыруы үшiн қолайлы шығынқы аяқпен деп аталады.

а ә б

в г д

а- жартылай дөңгелек баспен; ә- жасырын баспен; б- жартылай тойтарылған баспен; в - түтiк тәрiздi; г - жарылысты; д - ойып жасалған