101 Сурет. Элемент бойынша бағыттайтын бақылау сұлбалары

Бақылау кезінде бағыттауыш беттерін параллельдігі (101, б сурет) күймешені 4, арнайы құрал сайманмен трек беттерімен 5 және 6 бағыттарын орнатады. Параллелдiктiң бақылауын индикаторлар көмегімен айқындайды, өлшем ұштарымен беттерiнiң нүктелерде А, Б және В өндiрiп алады.

Бақылауды бұрыш арқылы индикаторлар арқылы жүзеге асырады.

Бұрыш бақылау үшiн жарамдылық емес, арнайы құрал-саймандарды қолданады. Мысалы, бағыттаушы станиналардың беттерiнiң перпендикулярлығы бұрышшымен және индикатормен арнайы жылжымалармен тексередi. Жылжыманы индикатордың онында (101, в сурет) бақылау бұрышшысының сөресiмен байланысуларға ендiруге бекiтiлген тексерiлетiн беттерге тығыздап қысады. 7 бұрышты арнайы тығыршықтарға сыйғызып салады; сөрелерiнiң солардың бiрi параллель бағдарлаушы станиналар орнатады.

Сырғанақтың 9 қоғалуы кезінде 8 индикатор жылжыды, орын ауыстыруда бұрышшының полкасы 7 бойынша перпендикулярлықтан ауытқу көрсете сырғанайды.

Перпендикулярлықтан ауытқуын сонымен бiрге сүңгiлер арқылы мүмкiн және шеткi ұзындық өлшемдерi көмегімен анықтайды.

6.7. Құбыржолдарды құрастыру

Құбыржолдарды тағайындау, түрлері және конструкциясы

Биiк және аласа қысымды құбырлары танып бiледi. Жалпы талаптардың құбырлардың барлық түрлерi үшiн саңылауды тазалық, қызмет көрсетудi толық өтпейтiндiк, ұзақ уақытқа жарамдылық және оңайлықтар болып табылады.

Құбыр жүйесiнiң тағайындауларына байланысты мыс, жез және алюминиді құбырлар болаттан жасалған шойын қолданады. Болаттан жасалған құбырларды өте жиi қолданады. Әдiске байланысты жасаулар (тiгiссiз) тұтастық созылған және пісірілген құбырлар танып бiледi. Құбырлардың қосулары тiркеуiш және жылжымайтын ажырамалы және жылжымайтын ажырамалы емес болуы мүмкін. Жылжымайтын қосуларға пісірумен, жаншып қақтаумен, ернеулеу атқарылатын қосу ажырамайтын жылжымайтынға көмегiмен (102, а сурет) фитинг атқарылатын қосулар жатады.

а - бұрыш; ә - үш жақты; б- өткiзгiш айқастан; в - ауыспалы жалғастырғыш; г, д, - қосалқы сомын; е- футорка; ж – и- сәйкесiнше баспақтап кiргiзумен, ернеулеумен және жаншып қақтауды 102 сурет. Фитингі және ернемектер құбырлы қосылыстары

Құбыржолды арматура қосынды, ажырату және ағынның реттеуi үшiн буға арналған, газға немесе сұйыққа арналған. Тағайындауларға байланысты құбырлық арматураның келесi түрлерi танып бiледi:

• қосындылар немесе ағынның ажырату үшiн бу қолайлы тиек сұйығы немесе (крандар, шұралар, жапқыш) немесе газ;

• сақтағыш, құбырлардың (клапандар) қысымның қауiптi жоғарылатуының жағдайындағы қорғаныштықтары;

• реттейтiн қысым және берiлетiн сұйықтың немесе газдың саны;

• сұйықтың деңгейiнiң нұсқағыштары.

Құбыржолдарды құрастыру

Барлық операциялар құбыржолдарды құрастыру жанында атқарылатын жинау және құрастырушыға ұсақтайды. Жинау операцияларға жиынтық бiрлiктегi , өлшемдер, форма және сырт пiшiнiнiң тексеру және бақылау, гидравликалық сынау және таңбалау солқылдақ ернеулеу, жаншып қақтау, дәнекерлеу және құрастыру белгi, кесiндi, құбырлар солқылдақ тазартулар жатады. Құбыр жүйелерiнiң тағайындауларына байланысты әр түрлi құрастырушы операцияларды қолданады.

Конструкциясы стандарттаған модалы жалғағыш бөлшектер-бiлтелерде құрастыру, әртүрлi бұрыштар және әртүрлi диаметрлермен астында құбырды жалғастырып, құбырды қолданады. Магистралдiқ құбырларды тармақ және өйткенiнi орындауға мүмкiндiк бередi түзулер арқылы жалғағыш муфталарды жалғастырады,-; муфталар сыртқы бетте оның құбыр кiлтiн басып алу үшiн қабырғаларда болады. Құбырлар қысқа және ұзын бұрандаларды иемдене алады.

Құбырларды 2 аяқ жағында (103, а сурет) қысқа бұрандамамен құрастырудың жанында мұндай ол жалғағыш муфтаның ұзындығының жартысының орамы екi-үште 1 аз болу үшiн ұзындықтың оюларын қыяды. Оюдың соңында құрастырудың жанында қосу тығыздығын қамтамасыз ететiн муфтаны сыналайды.

Ажырамайтын құбырлар үшiн қысқа оюы бар құбырлардың қосуы тек қана, мұндай қосулар өйткенi құрастырудан кейiн мүмкiн емес ажыратуға қолданады. Егер құбыр жүйесi жұмыс жағдайлары бойынша пайдалануды процессте талдауға керексе, онда (103, ә сурет) қосу қолданады.

Жалғастырылатын құбырлардың бiрi осы жағдайда қысқа оюы болады, басқа - ұзын. Құбырдың бөлiмшесi оюмен ұзар сгондармен деп атайды. Сгонның ұзындықтарын онда муфта және гайкаларды орналастыру және екi жiптермен кемiнде немен оюын бөлiмшесiнде қалу үшiн сайып келгенде таңдайды.

а - қысқа бұрандамамен; ә- сгон; 1 - жалғастырғыш; 2 - құбыр; 3 - қосалқы сомын