- •Астана, 2007
- •Құрметті әріптестер!
- •Басылымға қатысушылар
- •Тіркеу тізімі анықтамасының құрау әдістемелігі мен қолданылуы туралы нұсқау
- •Тіркеу тізімі мақалалар бөлімінің мінездемелері
- •Дәрілік заттар тиімділігінің дәлелдемесі туралы қысқаша мәліметтер
- •Жүктілік және емшекпен емізу кезінде дәрілік заттарды қолдану
- •Дәрілік заттарды жазып беретін, дәрігерлерге жалпы нұсқау
- •Жалпы жансыздандыруға арналған заттар және оттегі
- •Жансыздандырушы дәрілер (анестетиктер)
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Тиопентал натрий (thiopental sodium)
- •Жанама әсерлері
- •Пропофол (propofol)
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Жергілікті жансыздандыру үшін қолданылатын препараттар
- •Жанама әсерлері
- •Лидокаин (lidocaine)
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Операция алдындағы дәрілік заттар және қысқа емшаралар жүргізу үшін қолданылатын тыныштандыратын заттар
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Морфин гидрохлорид (morphine hydrochloride)
- •Жанама әсерлері
- •Прометазин (promethazine)
- •Жанама әсерлері
- •Фентанил (fentanyl)
- •Жанама әсерлері
- •Мөлшерден тыс қолданғанда
- •2. Анальгетиктер, қызуды басатын дәрілер (антипиретиктер), стероидты емес қабынуға қарсы дәрілік заттар (сеққз), аяқ қақпаны кезінде және ревматизм ауруларында қолданылатын дәрілік заттар.
- •2.1. Опиоидты емес анальгетиктер
- •2.2. Опиоидты анальгетиктер
- •2.3. Аяқ қақпаны, амилоидоз кезінде қолданылатын дәрілік заттар
- •2.4. Ревматизм ауруларында қолданылатын дәрілік заттар
- •3. Аллергияға қарсы дәрілік заттар және анафилаксия кезінде қолданылатын дәрілік заттар
- •Жанама әсерлері
- •Дексаметазон (dexamethasone)
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Преднизолон (prednisolone)
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •4. Уланған кезде қолданылатын антидоттар мен басқа да субстанциялар
- •4.1. Арнамалы емес
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •4.2. Арнамалы
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •5. Тырыспаға қарсы және қояншыққа қарсы дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері:
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •6. Микробтарға қарсы және тоғышарларға қарсы дәрілік заттар
- •6.1. Құрттарға қарсы дәрілік заттар
- •Шығарылу түрі. Таблеткалар 250 мг; пероральды суспензия 125 мг
- •Шығарылу түрі. Таблеткалар, қапшықпен қапталған 600 мг
- •6.2. Бактерияға қарсы заттар
- •Шығарылу түрі. Таблеткалар 250 мг; капсулалар 250 мг, 500 мг; егуге арналған ерітіндіні дайындау үшін ұнтақ 500 мг, 1000 мг; суспензия 125/5 мл флаконда
- •6.2.2. Басқа да бактерияларға қарсы заттар
- •6.2.3. Алапеске қарсы дәрілік заттар.
- •6.3. Зеңдерге қарсы дәрілік заттар.
- •6.4.1. Ұшық кезінде қолданылатын дәрілік заттар.
- •6.4.2 Антиретровирусты дәрілік заттар
- •6.4.2.1. Нуклеозидті қайтымды транскриптаза баяулатқышы
- •6.4. Вирустарға қарсы заттар
- •6.4.2.2. Нуклеозидті қайтымды транскриптаза баяулатқышы
- •6.4.2.3. Протеаза баяулатқыштары
- •6.4.3. Жергілікті қолданылатын препараттар
- •6.5. Қарапайымдыларға қарсы дәрілік заттар
- •6.5.1. Амебиаз бен лямблиоз кезіндегі қолданылатын дәрілік заттар.
- •6.5.2. Лейшманиозға қарсы дәрілік заттар
- •6.5.3. Безгекке қарсы дәрілік заттар.
- •6.5.4. Пневмоцистоз бен токсоплазмоз кезінде қолданылатын дәрілік заттар.
- •8. Неопластикаға қарсы және иммуносупрессивті дәрілік заттар мен паллиативті емдеу кезінде науқастардың күтімі үшін қолданылатын дәрілік заттар
- •Цитотоксикалық заттар.
- •I.1. Алкилдеуші препараттар (бусульфан, гидроксикарбомид, дакарбазин, ифосфамид, карбоплатин, ломустин, оксалипдатин, прокарбазин, фотемустин, хлормбуцил, циклофосфамид, цисплатин)
- •I.2. Ісіктерге қарсы антибиотиктер және басқа днқ интеркаляторлары
- •I.3. Антиметаболиттер
- •I.4. Өсімдіктерден алынған, сонымен қатар жартылай жасанды препараттар
- •I .5. Ферментті препараттар
- •I.6. Басқа да цитостатиктер
- •II. Ісіктерге қарсы әсері бар, басқа топтағы фармакологиялық препараттар
- •II.1. Ретиноидтар
- •II .2. Гормонды және гормондарға қарсы препараттар
- •II.3.1. Гонадотропин-рилизинг-гормон аналогтары
- •II.2.2. Антиэстрогендер
- •II.2.3. Антиандрогендер
- •II.4. Фитопрепараттар
- •III. Иммуносупрессивті препараттар
- •III.1. Антипролиферативті иммунодепрессанттар
- •III.2. Глюкокортикостероидтар
- •III .3. Моноклональды антиденелер
- •III.4. Басқа да (циклоспорин)
- •Ісіктерге қарсы емнің жанама әсерлерін түзету үшін қолданылатын заттар.
- •V.1. Фолий қышқылы антагонистерінің антидоты
- •V.2. Иммунды түрлендірушілер
- •V.3. Колонияны белсендіруші факторлар – лейкопоэз белсендірушілер
- •V.4. Цитопротективті заттар (амифостин)
- •V.5. Сүйек құрылысы мен минерализацияға әсер етуші заттар
- •9. Паркинсонизмге қарсы арналған дәрілік заттар
- •10. Қанға әсер ететін дәрілік заттар
- •10.1. Қаназдыққа қарсы дәрілік заттар
- •Жергілікті гемостатикалық заттар
- •Сұйық желатин ерітіндісі
- •11. Қаннан алатын препараттар, плазманың орынын басушылар және парентеральді қоректенуге арналған заттар
- •11.1. Плазманың орынын басушы заттар
- •11.2. Арнайы қолдануға арналған қан плазмасының бөлігі альбумин (albumin human)
- •11.3. Парентеральды қоректенуге арналған заттар
- •12. Жүрек қан-тамырлар дәрілік заттары
- •12.1. Антиангинальды дәрілік заттар
- •Тұрақсыз стенокардия
- •Принцметал стенокардиясы
- •12.2. Аритмияға қарсы дәрілік заттар
- •Брадиаритмия
- •Жүректің тоқтауы
- •12.3. Қан қысымына қарсы дәрілік заттар
- •Нифедипин (nifedipine)
- •12.4. Жүрек жетіспеушілігі кезінде қолданылатын дәрілік заттар
- •12.5. Тромбаға қарсы дәрілік заттар
- •12.6. Артериялардың бітелу аурулары кезінде қолданылатын дәрілік заттар
- •12.7. Антихолестеринемиялық препараттар
- •13. Дерматологиялық дәрілік заттар (жергілікті қолдану үшін)
- •13.1. Зеңдерге қарсы дәрілік заттар
- •13.2. Бактерияларға қарсы дәрілік заттар
- •13.3. Қабынуға қарсы және қышынуға қарсы дәрілік заттар
- •13.4. Тұтқырлаушы дәрілік заттар
- •13.5. Тері беті жасушаларының жетілуіне және пролиферация үдерісіне әсер ететін дәрілік заттар
- •13.6. Битшеңдік пен қышыманы емдеуге арналған дәрілік заттар
- •16. Несеп айдағыштар
- •Маннитол
- •Шығарылу түрі. Инфузия (көк тамырға енгізуге арналған ерітінді), маннитол 10, 20% [әдұ ұсынылған]
- •17. Асқорыту мүшелерінің ауруларында қолданылатын дәрілік заттар
- •17.1 Антацидтік және басқа да жараларға қарсы дәрілік заттар
- •Шығарылу түрі.
- •Кері көрсеткіші
- •Шығарылу түрі.
- •Шығарылу түрі.
- •Кері көрсеткіштер
- •Кері көрсеткіштері
- •17.2 Құсуға қарсы дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •17.3. Көтеуге қарсы заттар
- •17.4. Қабынуға қарсы заттар
- •17.5 Спазмолитикалық дәрілік заттар
- •17.7 Іш өту кезінде қолданылатын дәрілік заттар.
- •17.7.1. Пероральды регидратация үшін қолданылатын заттар.
- •17.7.2. Іштің өтуіне қарсы (симптоматикалық) дәрілік заттар.
- •17.8. Ас қорыту ферменттерінің препараттары
- •17.7.3 Ішектің микроэкологиялық тепе-теңдігінің қалпына келуіне ықпалын тигізетін заттар
- •17.9. Гепатопротекторлық әсері бар дәрілік заттар
- •18. Гормондар, басқа эндокринді дәрілік заттар және ұрықтануға қарсы дәрілер
- •18.1. Кортикостероидтар және жасанды аналогтары
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •18.2. Андрогендер
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •18.3. Ұрықтануға қарсы дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •18.4. Эстрогендер
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •18.5. Инсулиндер және басқа диабетке қарсы дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •18.6. Овуляцияны белсендірушілер
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •18.7. Прогестагендер
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •18.8. Тиреоидты гормондар және антитиреоидты дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •18.9. Гипофиздің гормондары, гипоталамиялық гормондар және олардың аналогтары
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •20. Миорелаксанттар және холинэстеразаның баяулатқыштары
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •21. Офтальмологиялық заттар
- •21.1. Бактерияға қарсы заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •21.2. Қабынуға қарсы заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •21.3. Жергілікті жансыздандырулар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •21.4. Миотикалық және глаукомаға қарсы дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •21.5. Көз қарашығын кеңейтетін (мидриатикалық) заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •21.6. Вирустарға қарсы заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Емшекпен емізу: Төс сүтіне өтеді. Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Емшекпен емізу: Төс сүтіне өтеді. Жанама әсерлері
- •22. Жатырдың ет қабатының (миометрияны) жиырылу белсенділігін жоғарлататын немесе тежейтін заттар
- •22.1. Жатырдың ет қабатының жиырылу белсенділігін жоғарлататын заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •22.2. Жатырдың ет қабатының жиырылу белсенділігін тежейтін заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •23. Гемодиализ жүргізуге арналған ерітінділер мен тұздар, концентраттар
- •24. Психотерапевтикалық дәрілік заттар
- •24.1. Антипсихотикалық дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •24.2. Көңіл күйдің бұзылуы кезінде, қолданылатын дәрілік заттар
- •24.2.1. Антидепрессанттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •Кері көрсеткіштері
- •Жанама әсерлері
- •24.2.2. Биполярлы бұзылыстарда қолданылатын дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •24.3. Анксиолитиктер және ұйықтататын дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •24.4. Обсессивті-компульсиялық бұзылыстар мен абыржу атқылауы кезінде қолданылатын дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •24.5. Метаболизм мен ми қан айналымын жақсартатын дәрілік заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •Кері көрсеткіштері
- •24.6. Бас айналуды шеттетуге арналған заттар
- •Кері көрсеткіштері
- •25. Тыныс алу мүшелерінің аурулары кезіндегі қолданылатын дәрілік заттар
- •26. Cу, электролиттер мен қышқылды-негіздік тепе-теңдік бұзылғанда түзетулер үшін қолданылатын ерітінділер
- •26.1 Пероральды ерітінділер
- •Шығарылу түрі.
- •Кері көрсеткіштері.
- •Шығарылу түрі.
- •26.2 Парентеральды ерітінділер
- •Шығарылу түрі.
- •Шығарылу түрі.
- •27. Витаминдер және минеральды заттар
- •Таблетки 50 мг, 100 мг, 500 мг; раствор для инъекций 5%, 10%
- •Таблеткалар 10 мг, 20 мг; егуге арналған ерітінді 1%, 5%
- •Ретинол (retinol)
- •Рибофлавин (riboflavin)
- •Токоферол (tocopherol)
- •Эргокальциферол (ergocalciferolum)
- •Тиамин (thiamine)
- •Дәрілердің өзара әрекеттестігі
- •Дәрілік заттар әрекеттестігінің белгіленген ықпалдар тізімі
- •3 Қосымша Емшекпен емізу
- •4 Қосымша Бүйрек жетіспеушілігі
- •Бүйрек жетіспеушілігі кезінде сақтықпен немесе қолдануға болмайтын дәрілік заттар кестесі
- •5 Қосымша Бауыр жетіспеушілігі
- •7 Қосымша
- •Инструкция по проведению мониторинга побочных действий лекарственных средств
- •1. Общие положения
Кері көрсеткіштері
Пирацетам мен пирролидон туындыларына жоғары сезімталдық; геморрагиялық инсульт, айқын бүйрек жетіспеушілігі (Cl креатинин 20 мл/мин төмен), абыржу депрессиясы, Гентингтон ауруы, жүктілік, емшекпен емізу, жас балаларға 1 жасқа дейін.
Сақтандыру.
Келесі мәселелі жағдайларда тәуекел мен пайданы салыстырып қарастыру қажет:
Гемостаздың бұзылуы, ауыр қан кетулер, үлкен операциялар кезінде; гипертиреоз; қояншық.
Жоғары көңіл қоюды және тура координациялық қозғалыстарды талап ететін жұмыстарды орындауда және көлік жүргізу кезінде қолдануға болмайды.
Ерекше ұсыныстар: Гемодиализ үшін сүзетін мембрана аппараттарынан өтеді. бүйрек қызметі бұзылған науқастарға үнемі қандағы азот қалдығы мен креатинин деңгейін бақылау қажет. Гериартриялық науқастарға пирацетамды тағайындауға дейін бүйрек қызметін зерттеу керек. Пирацетам қояншық кезіндегі тырысу деңгейін төмендетеді, ол антиконвульсантты мөлшерін түзетуді қежет етеді. Кортикальды миоклонияны емдеу кезінде, пирацетаммен емдеуді бірден доғару ұстамалардың қайта басталуына әкеледі.
Әрекеттесуі: 1 қосымшаны қара.
Жүктілік: Қолдану кері көрсетілген.
Емшекпен емізу: Емделу кезінде емшекпен емізуді доғару керек.
Жанама әсерлері
Жүйке жүйесі мен сезім мүшесі жағынан: гиперкинезия (>1%), жоғары тітіркенушілік (>1%), ұйқышылдық (<1%), депрессия (<1%), астения (<1%), қозу, озбырлық мінез құлық, ұйқының бұзылуы, бастың айналуы, бастың ауруы, жыныстық қатынастың жоғарлауы, дірілдеу. Жүрек-тамыр жүйесі мен қан (қан түзелу, гемостаз) жағынан: артериальды гипо- немесе гипертензия, коронарлы жетіспеушіліктің күшеюі. АІЖ мүшелері жағынан: жүректің айнуы, құсу, диарея, іштің ауруы. Зат алмасу жағынан: дене салмағының жоғарлауы (>1%). Тері беткейі жағынан: жоғары сезімталдық тері реакциясы.
Саудаға тіркелген атауы:
Циннаризин
(Cinnarizine)
Шығарылу түрі.
Таблеткалар25 мг
Қолдану көрсеткіштері мен мөлшерленуі.
Ми қан айналымының бұзылыстары: ми тамырларының атеросклерозы, ишемиялық инсульт, геморрагиялық инсульттан кейінгі кезең және бас ми жарақаты, дисциркуляторлы энцефалопатия; бастың айналуы, құлақтың шулауы, басылу және тітіркенушілік, тез психикалық шаршау, бас сақинасы, кәрілік деменция, есте сақтаудың төмендеуі мен жоғалуы, ойлаудың бұзылуы және көңіл қою мүмкіндігінің болмауы; шеткі қан айналым бұзылыстарын емдеу және алдын алу шаралары (Рейно ауруы, бітелуші атеросклероз, бітелуші тромбангиит (Бюргера ауруы), диабеттік ангиопатия, акроцианоз, ауыспалы ақсаңдау, трофикалық және варикозды жаралар, парестезия, суық аяқтар); лабиринтті бұзылыстар симптомдарында ұстап тұрушы терапия, бас айналуыды қоса, құлақтың шулауы (тинитус), нистагм, жүректің айнуы және құсу; кинетоздың алдын алу шаралары. Ішке, мүмкіндігінше тамақтан соң. Ми қан айналымы бұзылғанда: 25–50 мг-нан тәулігіне 3 реттен, шеткі қан айналым бұзылыстарында: 50–75 мг-нан тәулігіне 3 реттен, тепе теңдіктің бұзылуында: 25 мг-нан тәулігіне 3 реттен, кинетоздың алдын алу шараларында: ересектерге — 25 мг-нан жол жүрудің алдында 30 минут алдын, қажеттілік кезінде қайта 6 сағаттан соң ең жоғарғы ұсынылатын мөлшердің алдында — 225 мг. Балаларға ересектердің жарты мөлшерін тағайындайды. Циннаризирге жоғары сезімталдық кезінде емді ½ мөлшерден бастайды, біртіндеп жоғарлату арқылы.
