5.9.5. Сұйық ашытпадан қамыр илеудің аппаратуралық сызбасы

Ашытпа және қамыр үздікті немесе үздіксіз әдіспен дайындалуы мүмкін (29-сурет). Ашытпа дайындау әдісі үздікті болып, ал қамыр илеу үздіксіз болатын да әдістер кездеседі (31-сурет).

29-сурет. Бидай ұнынан сұйық ашытпа және қамырды үздікті дайындаудың аппаратуралық сызбасы:

1-Ш2-ХД2-Б сұйық компоненттерді мөлшерлегіш; 2-Х3-М-300 қайнатқыш машинасы; 3-Ш2-ХД2-А сусымалы заттарды мөлшерлегіш; 4-И8-ХТА-12/3 ашытпа итергіш; 5-Р3-ХЧД күбісі; 6-аралық бак; 7-И8-ХТА-12/4 ашытпа мөлшерлегіш; 8-Ш2-ХТ2-И қамыр илегіш машина; 9-Ш2-ХББ қамыр ашытатын конвейер

Сұйық ашытпаны және қамырды үздіксіз дайындау кезінде технологиялық процес 30-суретте келтірілген аппаратуралық сызбаға сәйкес іске асырылады. Сұйық ашытпаны илеу үшін Х3-М-300 қайнатқыш машинасы қолданылады. Машинаға Ш2-ХД2-Б мөлшерлегішінің көмегімен су, ашытқы ерітіндісі немесе сұйық ашытқы беріліп, компоненттер араласады. Сосын Ш2-ХД2-А мөлшерлегіші арқылы ұн мөлшерленіп қосылып, сұйық ашытпа иленеді. Сұйық ашытпаны ашыту Р3-ХЧД күбісінде немесе басқа да ыдыста үздіксіз жүргізіледі. Ыдыстардың мөлшері пештің өнімділігіне және ашытпаның ашу ұзақтығына қарай анықталады.

Ашу процесінде сұйық ашытпа тығыздығының төмендеу есебінен бір күбіден екінші күбіге құйылады. Соңғы күбіден ашыған ашытпа мөлшерлегіш арқылы И8-ХТА-12/1 қамыр илегіш машинасына қамыр илеуге жіберіледі.

Мұнда Ш2-ХДМ мөлшерлегіш станциясы арқылы рецептурада қарастырылған сұйық шикізаттар өндірістік бункерден ұн түседі.

30-сурет. Бидай ұнынан сұйық ашытпа және қамырды үздіксіз дайындаудың аппаратуралық сызбасы: 1-Ш2-ХД2-Б сұйық компоненттерді мөлшерлегіш; 2-Ш2-ХД2-А сусымалы заттарды мөлшерлегіш; 3-Х3-М-300 қайнатқыш машинасы; 4-қысым күбісі; 5-Р3-ХЧД ашытқы күбісі; 6-И8-ХТА-12/4 ашытпа мөлшерлегіш; 7-Ш2-ХДМ мөлшерлегіш станциясы; 8-И8-ХТА-12/1 қамыр ашытатын астауша; 9-И8-ХТА-12/1 қамыр илегіш машина; 10-И8-ХТА-12/3 ашытпа итергіш

31-сурет. Бидай ұнынан үздікті түрде сұйық ашытпа дайындаудың және үздіксіз қамыр дайындаудың аппаратуралық сызбасы: 1-Ш2-ХД2-Б сұйық компоненттерді мөлшерлегіш; 2-Х3-М-300 қайнатқыш машинасы; 3-Ш2-ХД2-А сусымалы заттарды мөлшерлегіш; 4-Р3-ХЧД ашытқы күбісі; 5-аралық бак; 6-И8-ХТА-12/4 ашытпа мөлшерлегіш; 7-И8-ХТА-12/1 қамыр илегіш машина; 8-И8-ХТА-12/1 қамыр ашытатын астауша; 9-Ш2-ХДМ мөлшерлегіш станциясы; 10-И8-ХТА-12/3 ашытпа итергіш

Иленген қамыр ашу үшін үздіксіз И8-ХТА-12/6 қамыр ашытатын астаушаға немесе басқа ыдысқа беріліп, 30-60 мин ашытылып, бөлшектеуге түседі.

Сұйық ашытпаны және қамырды үздікті дайындау (29-сурет) былай іске асырылады: сұйық ашытпаны илеу Х3-М-300 үздікті жүргізіледі, ал ашу Р3-ХЧД күбісінде немесе басқа да ыдыста ашытылады. Ыдыстарды босату кезеңі сұйық ашытпаның ашу ұзақтығына сәйкес келеді. Бір ыдыстағы сұйық ашытпаның үлесі және оны ашытатын ыдыстың саны, тиеу, түсіру (ырғағы) ритмі пештің өнімділігіне, оның жұмыс істеу режиміне және ассортименттің түріне қарай бекітіледі. Ыдыстағы немесе күбідегі дайын ашытпа аралық бакке түсіп, И8-ХТА-12/4 ашытпа мөлшерлегіш арқылы үздікті жұмыс істейтін қамыр илеу машинасына (Ш2-ХТ2-И немесе басқа да) қамыр илеуге жіберіледі. Осы жерге сусымалы заттарды мөлшерлегіштен (Ш2-ХД2-А) ұн және сұйық компоненттер (Ш2-ХД2-Б) түседі.

Сұйық ашытпаны үздікті ал, қамырын үздіксіз дайындау 31-суретте келтірілген аппаратуралық сызбаға сай жүргізіледі. Сұйық ашытпаны дайындау алдындағы әдіске ұқсас, ал қамырын дайындау үздіксіз, ашыған ашытпаны аралық бактен И8-ХТА-12/4 мөлшерлегіш арқылы үздіксіз жұмыс істейтін И8-ХТА-12/1 қамыр илеу машинасына жібереді, мұнда өндірістік бункерден ұн, Ш2-ХДМ мөлшерлегіш станциясынан сұйық компоненттер түсіп қамыр иленеді. Иленген қамыр И8-ХТА-12/6 қамыр ашыту астаушасына түсіп, онда 30-60 мин ашытылады да бөлшектеуге жіберіледі.

Қамырды сұйық ашытпада дайындаудың қоюмен салыстырғанда, бірқатар артықшылықтары бар. Сұйық жартылай фабрикаттар тасымалдауға және мөлшерлеуге ыңғайлы, оларды дайындау процестері оңай реттеледі, жұмысты тоқтатуға мәжбүр болған жағдайларда оларды консервілеп қоюға болады. Сұйық ашытпада қышқылдық баяу өседі. Сұйық ашытпада ашытқы клеткалары белсендірек болады, сонымен қатар ашу кезіндегі жоғалатын құрғақ заты 0,4-0,6%-ға қою ашытпамен салыстырғанда төмен болып келеді.

Сұйық ашытпа көбінесе, қарапайым және екінші сұрыпты бидай ұндарынан, кейде бірінші сұрыпты ұннан да нан дайындау кезінде кеңінен қолданылады. Қопсытқыш ретінде сұйық ашытқы, кейде престелген немесе олардың қоспасы қолданылады.