- •Авторы: жоғарғы санатты ұстаз
- •Негізгі клиникалық тексеру әдістері
- •1 Бейнелеме Субъективті тексеру әдісі
- •Объективтік тексеру әдістері
- •Науқасты қарау
- •Пальпация
- •Перкуссия
- •Аускультация
- •Құрал – жабдық аппарат арқылы тексеру әдістері Артериялық қысымды өлшеу
- •Рентгенологиялық тексеру әдістері
- •Электрокардиография
- •Фонокардиография
- •Ультрадыбыспен зерттеу дерт анықтамасы
- •Сканерлеу
- •Эндоскопиялық әдіс
- •5 Сурет. Сау адамның бүйрегінің сканограммасы ( с- сол жақ; о - оң жақ )
- •Бейнелеме Ішкі мүшелерді құрал – жабдық аппараты арқылы тексеру әдістері
- •Спирография
- •Зертханалық тексеру әдістері
- •Зәрді зерттеу
- •Асқазан сөлін тексеру
- •Нәжісті зерттеу
- •Қақырықты зерттеу
- •Тексеру әдістеріне арналған тесттік тапсырмалар:
- •Тексеру әдістеріне арналған тесттердің жауаптары:
- •Тыныс алу мүшелерінің аурулары Тыныс алу мүшелерінің анатомиялық - физиологиялық ерекшеліктері
- •Негізгі белгілері
- •Тексеру әдістері Субъективтік тексеріс
- •Объективтік тексеріс
- •Зертханалық зерттеулер
- •Құрал - жабдық аппараттар арқылы зерттеу
- •Бронх қабынуы (бронхит)
- •3 Бейнелеме Тыныс алу мүшелерінің ауруларындағы тексеру әдістері
- •Жедел бронхит
- •Созылмалы бронхит
- •Өкпе қабынуы (pneumonia)
- •Крупты пневмония (плевропневмония)
- •Ошақты пневмония (бронхопневмония)
- •Созылмалы өкпе қабынуы
- •Бронх демікпесі (asthma bronchiale)
- •Бейнелеме Бронх демікпесі ұстамасының клиникасы және мейіркештің тактикасы
- •Өкпе іріңді аурулары
- •Өкпе іріңдігі (абсцесс)
- •Бронхоэктаздық ауру
- •Өкпе туберкулезі (tuberkulosis pulmonum)
- •Өкпе эмфиземасы (emphysema pulmonum)
- •Пневмосклероз
- •Өкпе обыры
- •Өкпелік жүрек (cor pulmonale)
- •Жедел өкпелік жүрек
- •Созылмалы өкпелік жүрек
- •Өкпеқаптың қабынуы (pleuritis)
- •Құрғақ плеврит
- •Эксудатты плеврит
- •Тыныс алу мүшелерінің ауруларындағы мейіркеш үдрісін ұйымдастыру ерекшеліктері
- •Тыныс алу мүшелерінің ауруларындағы мейіркеш үдрісі і кезең. Пациенттің мәселелерін табу.
- •IV кезең. Жоспарланған жұмысты жүзеге асыру.
- •V кезең. Мейіркеш күтімінің нәтижесін бағалау.
- •Тыныс алу мүшелерінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалар:
- •Тыныс алу мүшелерінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалардың жауаптарының тізімі:
- •Жүрек - қан тамыр жүйесінің аурулары Жүрек қан тамыр жүйесінің анатомиялық - физиологиялық ерекшеліктері
- •Тексеру әдістері
- •5 Бейнелеме Жүрек – қан тамыр жүйесінің ауруларымен ауыратын науқастардың тексерісі
- •Негізгі клиникалық белгілері
- •Жүрек ырғақтылығының бұзылуы
- •Жүрек маңайының ауырсынуы
- •Көгеру (цианоз)
- •Ревматизм
- •Ревматикалық перикардит
- •Миокардиттер (myocarditis)
- •Жүрек ақаулары Жүре пайда болған жүрек кемістіктері
- •Митралды қақпақша жеткіліксіздігі
- •Сол жақ атриовентрикулярлы тесіктің тарылуы (митралды стеноз)
- •Жүректің құрамды митралды ақауы
- •Қолқа қақпақшаларының жеткіліксіздігі
- •Қолқа саңылауының (сағасының) тарылуы
- •Жүректің құрамды қолқалық кемістігі
- •Үш жармалы қақпақшаның жеткіліксіздігі
- •Оң жақ жүрекше – қарынша саңылауының тарылуы
- •Гипертониялық ауру
- •Атеросклероз
- •Бақылау сұрақтары
- •Жиа, жүрек қыспасы (стенокардия)
- •Бақылау сұрақтары
- •Жиа, миокард инфарктісі (infarctus myocardus)
- •Бақылау сұрақтары
- •Жедел жүрек жеткілісіздігі
- •Бақылау сұрақтары
- •Бақылау сұрақтары
- •Созылмалы жүрек жеткіліксіздігі
- •Бақылау сұрақтары
- •Жүрек - қан тамыр жүйесінің ауруларындағы мейіркеш үдрісін ұйымдастыру ерекшеліктері
- •6 Бейнелеме Жүрек қыспасының клиникалық белгілері және мейіркештің әрекеттері
- •7 Бейнелеме Өткір миокард инфарктісінде кездесетін белгілер және мейіркештің әрекеттері
- •8 Бейнелеме Гипертониялық криздің белгілері және мейіркештің әрекеттері
- •Жүрек - қан тамыр жүйесінің ауруларындағы мейіркеш үдрісі
- •Іv кезең. Жоспарланған жұмысты жүзеге асыру.
- •V кезең. Мейіркеш күтімінің нәтижесін бағалау.
- •Жүрек - қан тамыр жүйесінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалар:
- •20. Миокард инфарктісі ұстамалы түрде өтеді ме?
- •Жүрек - қан тамыр жүйесінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалардың жауаптары
- •Ас қорыту мүшелерінің аурулары Ас қорыту мүшелерінің анатомиялық - физиологиялық ерекшеліктері
- •Ас қорыту мүшелерінің ауруларындағы негізгі белгілері
- •Тексеру әдістері
- •9 Бейнелеме Ас қорыту ағзаларының ауруларымен ауыратын науқастарды тексеру әдістері
- •10 Бейнелеме Ас қорыту ағзаларының ауруларының зертханалық және құрал – жабдық аппараты арқылы тексеру әдістері
- •Гастриттер
- •Жедел гастрит
- •Созылмалы гастрит
- •Асқазанның және ұлтабардың ойық жара ауруы
- •Асқазаннан қан кету
- •Көрші жатқан ағзаға жабысып тесілу (пенетрация)
- •Қақпаның қатаюы
- •Қатерлі ісікке ауысу
- •Асқазан қатерлі ісігі (обыры)
- •Бауыр және өт жолдарының аурулары Бауырдың анатомиялық – физиологиялық ерекшеліктері
- •Негізгі белгілері
- •Тексеру әдістері
- •Гепатиттер
- •Созылмалы гепатиттер
- •Бауыр циррозы
- •Бауырдың өлі еттенгеннен кейінгі циррозы
- •Порталды цирроз
- •Билиарлы цирроз
- •Өт жолдарының дискинезиясы
- •Панкреатиттер
- •Созылмалы панкреатит
- •Ас қорыту мүшелерінің ауруларындағы мейіркеш үдрісін ұйымдастыру ерекшеліктері
- •Ас қорыту мүшелерінің ауруларындағы мейіркеш үдрісі
- •1 Кезең. Пациенттің мәселелерін табу.
- •2 Кезең. Мейіркеш диагнозын қою
- •Қысқа уақытқа бағытталған мүмкіншілік мақсаттар:
- •Іште ауырсынуы басылады;
- •4Кезең. Жоспарлаған жұмысты жүзеге асыру
- •5Кезең. Мейіркеш күтімінің нәтижесін бағалау
- •Ас қорыту мүшелерінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалар:
- •Ас қорыту мүшелерінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалардың жауаптары:
- •Бүйрек және зәр шығару жолдарының аурулары Бүйрек және зәр шығару жолдарының анатомиялық- физиологиялық ерекшеліктері
- •Тексеру әдістері
- •11 Бейнелеме Бүйрек және зәр шығару жолдарының ауруларындағы науқастардың тексерітері
- •Негізгі белгілері
- •Пиелонефрит
- •Өткір пиелонефрит
- •Созылмалы пиелонефрит
- •Өткір гломерулонефрит
- •Созылмалы гломерулонефрит
- •Бүйректің тас ауруы
- •Бүйрек жеткіліксіздігі Өткір бүйрек жеткіліксіздігі
- •Созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі
- •Бүйрек және зәр шығару жолдарының ауруларындағы мейіркеш үдрісін ұйымдастыру ерекшеліктері
- •12 Бейнелеме Бүйрек шаншу ұстамасының негізгі белгілерімен және мейіркештің әрекеттері
- •Бүйрек және зәр шығару жолдарының ауруларындағы мейіркеш үдрісі
- •V кезең Мейіркеш күтімінің нәтижесін бағалау.
- •Бүйрек және зәр шығару жолдарының ауруларына арналған тесттік тапсырмалар:
- •Бүйрек және зәр шығару жолдарының ауруларына арналған тесттік тапсырмалардың жауаптарының тізімдері
- •Тексеру әдістері
- •13 Бейнелеме Қан түзілу мушелерінің ауруларындағы тексеру әдістері
- •Бақылау сұрақтары
- •Қан аздық (анемия)
- •Жедел постгеморрагиялық қан аздық (қансыраудан кейінгі қан аздық)
- •Темір тапшылықты қан аздық (anemia sideropenica)
- •(Аддисон-Бирмер, пернициоздық қан аздық)
- •Гипопластикалық қан аздық
- •Гемолитикалық қан аздық
- •Туа біткен гемолитикалық қан аздық
- •Жүре пайда болған гемолитикалық қан аздық
- •Гемобластоздар (haemoblastosis)
- •Ақ ноғана (лейкоз)
- •Жедел ақ ноғана
- •Созылмалы миелолейкоз
- •Созылмалы лимфолейкоз
- •Лимфогранулематоз
- •Геморрагиялық диатездер
- •Тромбоцитопениялық пурпуралар
- •Геморрагиялық васкулит
- •Гемофилия (haemophilia)
- •Қан түзілу мүшелерінің ауруларындағы мейіркеш үдрісін ұйымдастыру ерекшеліктері
- •Қан түзілу мүшелерінің ауруларындағы мейіркеш үдрісі
- •IV кезең Жоспарланған жұмысты жүзеге асыру.
- •V кезең Мейіркеш күтімінің нәтижесін бағалау.
- •Қан түзілу мүшелерінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалар:
- •Қан түзілу мүшелерінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалардың жауаптары
- •VIII – тарау
- •Ішкі сөлденіс бездері мен зат алмасу
- •Дәрісінің бұзылуының аурулары
- •Ішкі сөлденіс бездерінің анатомиясы мен физиологиясы
- •Негізгі клиникалық белгілері
- •Тексеру әдістері
- •14 Бейнелеме Ішкі сөлденіс бездері ауруларындағы тексеру әдістері
- •Уытты жемсау (тиреотоксикоз)
- •Тиреотоксикоздық криздің емі Алғашқы 2 сағатта жүргізілетін ем:
- •2 Сағаттан кейін жүргізілетін ем:
- •Гипотиреоз (hypothyreosis)
- •Гипотиреоидтық команың емі
- •Эндемиялық жемсау
- •Қант сусамыры
- •15 Бейнелеме Диабеттік команың белгілері және мейіркеш әрекеттері
- •16 Бейнелеме Гипогликемиялық команың белгілері және мейіркеш әрекеттері
- •34 Сурет
- •Ішкі сөлденіс бездерінің ауруларындағы мейіркеш үдрісін ұйымдастыру ерекшеліктері
- •Ішкі сөлденіс бездерінің ауруларындағы мейіркеш үдрісі
- •Ішкі сөлденіс бездерінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалар:
- •Ішкі сөлденіс бездерінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалардың жауаптары.
- •Тірек – қимыл аппаратының аурулары Буын аурулары туралы түсінік
- •Негізгі клиникалық белгілері
- •Ревматоид артриті
- •Бақылау сұрақтары
- •Дәнекер тіннің диффузды аурулары (дтда)
- •Жүйелі қызыл жегі
- •Бақылау сұрақтары
- •Жүйелі терінің қатаюы (склеродермия)
- •39 Сурет
- •40 Сурет
- •Дерматомиозит
- •Түйінді периартериит
- •Тірек - қимыл аппаратының ауруларындағы мейіркеш үдрісі
- •V кезең. Мейіркеш күтімінің нәтижесін бағалау.
- •Тірек – қимыл аппаратының ауруларындағы тесттік тапсырмалар:
- •Тірек – қимыл аппаратының ауруларына арналған тесттік тапсырмалардың жауаптары
- •Аллергоздар Өткір аллергоздар туралы түсінік
- •Есек жем
- •Квинке ісігі
- •Сары су ауруы
- •Анафилаксиялық шок
- •Анафилаксиялық шоктағы медициналық жұмыскердің тактикасы:
- •17 Бейнелеме Анафилаксиялық шоктың клиникасы және мейіркештің тактикасы
- •Аллергоздардағы мейіркеш үдрісі
- •Кезең. Жоспарланған жұмысты жүзеге асыру.
- •Кезең. Мейіркеш күтімінің нәтижесін бағалау.
- •Аллергоздарға арналған тесттік тапсырмалар:
- •Аллергоздарға арналған тесттік тапсырмалардың жауаптары
- •Жалпы бөлім
- •Арнайы бөлім
- •Тыныс алу мүшелерінің анатомиялық- физиологиялық ерекшеліктері...................................................................................... .29
- •Қан және қан түзуші мүшелердің ауруларына
Тыныс алу мүшелерінің ауруларындағы мейіркеш үдрісі і кезең. Пациенттің мәселелерін табу.
Пациенттің нақты мәселелері:
жөтел (құрғақ немесе қақырықты);
экспираторлы;
кеуде қуысының ауруы;
өкпеден қан кету;
дене қызуының көтерілуі;
кейбір манипуляциялардың алдында қорқыныш сезімінің білінуі (бронхоскопия, бронхография).
Пациентте болуы мүмкін мәселелер:
қайталамалы ұстамадан қорқуы;
тұншығудың әсерінен өлімге деген қорқыныш сезімінің пайда болуы;
жөтелдің әсерінен ұйқының бұзылуы;
қауып қатер асқынулардың дамуы;
жұмысқа деген қабілетінің төмендеуі.
ІІ кезең. Мейіркеш диагнозын қою.
Дем алу функциясының бұзылуымен байланысты барлық нақты және болуы мүмкін мәселелер.
ІІІ кезең. Күтімді жоспарлау.
Қысқа уақытқа бағытталған мүмкіншілік мақсаттар:
тұншығуды басу;
өкпе қансырауын тоқтату;
жөтелді басу;
қақырықтың бөлінуін жақсарту;
Ұзақ уақытқа бағытталған мүмкіншілік мақсаттар;
пациент жөтелу, ентігу кезінде өзіне ыңғайлы жағдай жасай алады;
пациент жөтелдің ерекшеліктерін біледі;
пациент демдік гимнастикасын жасай алады;
пациент өзіне пазициялық дренажды өткізе алады.
IV кезең. Жоспарланған жұмысты жүзеге асыру.
Мейіркештің жұмыстары:
тәуелді – дәрігердің нұсқауын орындау, зертханалық және құрал жабдық аппарат арқылы тексерістерге қатысу:
тәуелсіз – науқастың жағдайын қадағалау, жүрек және тамыр соғуын санау, қан қысымын, дене қызуын өлшеу, оттегі мен қамтамасыз ету;
бір – біріне тәуелділік қатынас – науқастың жазылуына психологиялық күйде бағыттау, қолданған емнің әсерлілігін бағалау.
V кезең. Мейіркеш күтімінің нәтижесін бағалау.
Күтім ерекшеліктерін жоспарлап және алға қойған мақсаттарды салыстыру.
Тыныс алу мүшелерінің ауруларына арналған тесттік тапсырмалар:
1. Бронхит деген не? (анықтамасын беріңіз)
2. Қай ауруда көкірек торшасы бөшке тәрізді болады?
а) өткір бронхитте б) өткір өкпе қабынуында
в) плевра қабынғанда г) өкпе эмфиземасында
3. Демікпедегі өзіне тән клиникалық белгісін атаңыз:....................................
4. Қан аралас қақырық және өкпеден қан кету қай ауруда жиі кездеседі?
а) жедел бронхитте б) туберкулезде в) құрғақ плевритте
5. Демікпе ұстамасын басу үшін қандай преараттар тобын қолданады?
а) гипотензиялық б) жүрек гликозидтері
в) антибиотиктер г) бронхолитиктер
6. Плерваны диагноз қою үшін ғана теседі:
а) ия б) жоқ
7. Туберкулез қоздырғышын атаңыз….........................................................
8. Қай ауруда қақырық қоңыр түсті болады?
а) өткір бронхитте б) круптық өкпе қабынуында
в) демікпеде г) эксудативтік плевритте
9. Қай аурудың ерекше белгісінің бірі «бронхының таңертеңгі тазалауы»?
а) бронхитте б) туберкулезде
в) өкпе қабынуында г) бронхэктаз ауруында
10. Плеврит деген не? (анықтамасын беріңіз).
11. Құрғақ плевриттің диагностикалық белгісін анықтаңыз:
а) дене қызуының көтеріліуі б) тахикардия
в) плевраның бір-бірінен үлкейгендегі дыбысы
г) дымқыл сырылдар
12.Эксудатты плевриттің рентген суретіндегі көрінісі: (дұрыс жауабын
беріңіз).
13. Өкпе туберкулезіне анықтама беріңіз...................................................
14. Ошақты пневмонияның анықтамасын беріңіз….................................
15. Крупты пневмонияның анықтамасын беріңіз…..................................
16. Демікпе ұстамасында пациент қандай ыңғайлы жағдай іздейді?
а) қолын тізеге тіреп отырады
б) сол жағына аяғын бүгіп жатады
в) оң жағына аяғын бүгіп жатады
17. Демікпе ауруын емдегенде көңіл бөлу керек:
а) тәуліктік диурезге б) дене қызуына
в) қандағы қанттың мөлшеріне г) қандағы гемоглобин мөлшеріне
18. Крупты пневмонияның асқынуы:
а) демікпе ұстамасы б) өкпе қатерлі ісігі
в) өкпе эмфиземасы г) коллапс
19. Демікпеде қақырықтың құрамында не байқалады? ........................
20. Демікпе ұстамасында пациенттке қай препаратты енгізу керек?
а) көк тамырға калий хлорид ертіндісін 10 % – 10мл
б) көк тамырға эуфиллин ертіндісін 2,4% – 10мл
в) көк тамырға магний сульфат ертіндісін 25% – 10мл
г) көк тамырға аминокапрон қышқылын
21. Сандармен көрсетілген ауруларға әріппен көрсетілген қай белгі сәйкес
келеді?
1) крупты пневмония а) қан аралас түрі
2) ошақты пневмония б) қоңыр түсті қан аралас түкірік
3) бронхэктаз ауруы в) сілекейлі қақырық
4) өкпе туберкулезі г) іріңді қақырық
22. Абсцесс дегеніміз:
а) бронхоэктаздардың пайда болуы
б) іріңге толған қуыстың пайда болуы
в) өкпе инфарктісі
г) өкпеде дәнекер тінінің дамуы
23. Өкпе қатерлі ісігі сипатталады:
а) өкпеде дәнекер тіннің дамуымен б) альвеолардың жарылуымен
в) өкпе клеткаларының ретсіз бөлінуімен
г) альвеолардың сұйыққа толуымен
24. Өкпе қатерлі ісігі келесі клиникалық белгілермен сипатталады:
а) б) в) г) д) е)
25. Өкпе қатерлі ісігінде қақырықта білінеді:
а) эозинофильдер б) Шарко – Лейден кристалдары
в) атипиялык клеткалар г) Кох бацилласы
26. Өкпе эмфиземасы дегеніміз – ол (дұрыс жауабын беріңіз)
27. Пневмосклероз дегеніміз – ол (дұрыс жауабын беріңіз)
28. Жөтелгенде пациентке дәрігерге дейінгі көмек көрсету:
а) б) в) г)
29. Тұншығуда көрсетілетін алғашқы көмек:
а) б) в) г) д)
30. Өкпеден қан кеткенде шұғыл жәрдем көрсету:
а) б) в) г) д)
