Созылмалы пиелонефрит
Клиникалық бейнесі. Сырқаттың белгілері бастапқы кезеңінде көзге көрінбейді. Созылмалы пиелонефриттің негізгі себебі: өткір пиелонефритті өз уақытында емдемегендіктен, сонымен қатар цистит, пиелит болып табылады. Басында аурудың белгілері білінбей өтеді. Науқас пиелонефрит сырқатының бар екендігін сезбейді, тек зәр, қан анализіздерін тапсырған кезде аурудың белгілері табылады. Науқастардың шағымдары: әлсіздік, тез шаршау, бастың ауыруы, бел маңайының ауырсынуы, дене қызуының сәл көтерілуі болып табылады. Циститтің белгілері пайда болады, әртүрлі дизурия белгілері білінеді: поллакиурия, ишурия, никтурия.
27 сурет Созылмалы пиелонефриттің пиелограммасы.
Созылмалы пиелонефритте бел аймағында топасты үздіксіз ауырсыну байқалады. Сырқаттың қозу кезеңінде ауырсыну ұлғаяды, дене қызуы көтеріледі, дизурия белгілері күшейеді. Созылмалы пиелонефриттің ағымы келесі түрлерімен сипатталады: жасырынды (латентті) түрінде белгілері аз, айқын білінбейді; гипертониялық түрінде негізгі аурудың белгісі артериялдық қан қысымының көтерілуімен білінеді; азотемиялық түрі созылмалы бүйрек жеткіліксіздігінің белгілерімен сипатталынады. Артериялыдқ қан қысымының көтерілуі бүйректің ишемиясымен байланысты. Созылмалы пиелонефрит көп жағдайда созылмалы бүйрек жеткіліксіздігіне әкеліп соғады.
Дерт анықтамасын науқастардың шағымдарына, клинкалық бейнесіне, зертханалық және құрал жабдық аппарат арқылы тексергендегі нәтижелеріне сүйене отырып нақты түрде қорытындысын шығарады. Жалпы қан анализінде лейкоцитоз, анемия білінеді, ЭТЖ артады. Жалпы зәр анализінде пиурия, білімсіз протеинурия анықталады. Нечипоренко, Каковский – Аддис сынамаларында зәрдің тұнбасында лейкоциттердің көбеюі анықталынады. Құрал – жабдық аппарат арқылы тексерістерде, яғни, экскреторлы урограммада бояу заттың баяу қарқынмен бөлінуін, тостағанша мен табақшаларының кеңейіп зақымданғаның байқауға болады. Осымен қатар изотопты ренография, ультра дыбыспен зерттеу әдістері дерт анықтамасын жүргізуге көмектеседі.
Емі. Емдәмді және төсек тәртібін сақтау маңызды роль атқарады. Қабынуға қарсы антибактериялды ем қолданады: пенициллин, сульфаниламидтер, нитрофуран туындылары, фторохинолондар. Қозудың алдын алуға қарсы ем шараларын өткізген жөн. 4 – 6 ай бойы емдік шөп дәрілерін қолданады: фитолизин, альтей, бүйрек шайы т.б. Осымен бірге 10 күндік бактерияларға қарсы ем шараларын қолданып өткізген жөн: левомицин, тетрациклин, фуразолидон. Бүйрек қан айналымын жақсарту үшін трентал, курантил қолданған дұрыс. Физио ем шараларын қолдану қажет: парафин, диатермия, жылытқыштар.
Болжамы. Сырқатты уақытында дұрыс емдеген жағдайда бүйрек жұмысы ұзақ уақытқа сақталынады.
Алдын алуы. Науқасты диспансерлік тізімге алып, тіркеп, жүйелі түрде бақылап отыру. Сырқат қайталамас үшін ағзадағы ошақтық жұқпаларды уақытылы емдеп отырған жөн.
Бақылау сұрақтары
Пиелонефрит ауруы туралы жалпы түсінік беріңіз.
Сырқаттың себебі не болып табылады?
Сырқаттың жіктелу тәртібінің тізімін беріңіз.
Сырқаттың негізгі клиникалық белгілерін атап шығыңыз.
Дерт анықтама жүргізгенде қандай зертханалық тексеріс түрлері қолданылады?
Сырқаттың негізгі емдік қағидасын айтыңыз.